Mərkəzi Asiya ölkələri ilə əlaqələr region üçün hansı yeni perspektivlər vəd edir? - AÇIQLAMA

Azərbaycanın dünyada artan nüfuzu sayəsində bir çox dövlətlər rəsmi Bakı ilə əməkdaşlığa can atır. Bu sırada Avropa ölkələri ilə yanaşı Mərkəzi Asiya dövlətləri də önəmli yer tutur. Azərbaycan və Özbəkistan Prezidentlərinin son görüşü və imzalanan bir sıra sazişlər bunu təsdiqləyir. Eyni zamanda Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayevin ölkəmizə rəsmi səfəri və  geniş tərkibli görüşlər keçirməsi Mərkəzi Asiya ölkələri ilə yeni əlaqlərin inkişafına böyük töhfə verir.
Bəs bütün bu əlaqələr region üçün hansı perspektivlər vəd edir?
Mövzunu KONKRET.az-a şərh edən politoloq Tofiq Abbasov bildirib ki, Azərbaycanının Orta Asiya ilə münasibətinin qədim kökləri mövcuddur: "Bizim bu regionla tarixi, mənəvi, milli, dini və iqtisadi-təsərrüfat bağlılığımız var. Təsadüfi deyil ki, ötən əsrin əvvəllərində Xəzərin sağ və sol sahilləri arasında gediş-gəliş mümkün olub. Dəniz yolunun açıq olması tək mal mübadiləsi üçün istifadə olunmayıb.  Həmçinin turistlər, iş adamları, din xadimləri, elm-sənət daşıyıcıları, eləcə də mətbuat nümayəndələrinin Mərkəzi Asiya ölkələrinə birbaşa çıxışı təmin edilib. Qədim köklərə malik əlaqələrimizin inkişafında türk amili önəmli rol oynayıb ki, bu da bəzi dairələri qorxudub. Ancaq qeyd etməliyəm ki, heç vaxt türk toplumları hərbi-siyasi bloklar yaratmaq üçün bir araya gəlməyib, onların tək məqsədi sivilizasiyalararası münasibətləri inkişaf etdirmək olub. Ancaq bu münasibətlər heç vaxt kəsilməyib. Sovet imperiyası çökdükdən sonra regionda yeni dövr başladı. Artıq 30 ildir ki, biz bu proseslərdə müstəqil siyasət yürüdrük və münasibətləri daha da inkişaf etdiririk. Bu münasibətlərin inkişafı mübadilə sahəsində, təmasların olmasında, birgə layihələrin reallaşmasında özünü büruzə verir. Mərkəzi Asiya ölkələri ilə müasir əlaqələrimizin əsas perspektivində iqtisadi komplekslərin yaxınlaşması, həmçinin intellektual qüvvələrin prosesdə yaxından iştirakı əsas götürülür. Proseslərin bu yöndə inkişafı təbiidir, çünki yeni nəsillərin hadisələrə baxışı, yanaşması fərqlidir. Onların özünəməxsus araşdırmaları var. Bu münasibətlərin get-gedə genişlənməsi isə bütün xalqlar və toplumlar üçün xeyirlidir".
Politoloq əlavə edib ki, Qazaxıstanla son zamanlarda iqtisadi baxımdan çox yaxşı münasibətlər qura bilmişik: "Bu ölkədəki münbit torpaqlar son dərəcə məhdud olduğu üçün Azərbaycan artıq illərdir ki, Qazaxıstana meyvə-tərəvəz məhsulları ixrac edir. Bizim iqtisadi əlaqələrimiz bununla məhdudlaşmır. Həmçinin nef-qaz və kimya sahəsində, tranzit və logistik xidmətlərdə, nəqliyyat-kommunikasiya məsələlərində əlaqələrin genişlənməsi müstəvisində çox geniş imkanlar yaranıb. Bu əlaqələrin genişlənməsi həm tərəfdaşlarımızın, həm də bizim xeyirimizədir. Xüsusilə onu qeyd etmək istəyirəm ki, dünyada baş verən hadisələr neft və enerji kimi məsələrərlə ciddi təsir göstərir. Qlobal hal alan böhran prosesi bizi bir-birimizə daha yaxın olmağa sövq edir. Çünki, biz bir-birimizdən uzaq olduqca  itkilərimiz artacaq, əks halda isə mənfəətimiz çoxalacaq. Yaxın münasibətlərin qurulması, dövrümüzün əsas hissəsinə çevrilən texnoloji mübadilə üçün də geniş imkanlar açır. Bütün bu proseslərdə isə şaxələnmə hər zaman özünün göstərnəlidir. Çünki bu olmasa, imkanlar artmayacaq, yeni istehsal qüvvələri prosesə cəlb olunmayacaq və müasir texnologiyalardan istifadə bizim üçün çətinləşəcək. Tədqiqatlar, istehsal, korparasiya və bu kimi digər sahələrdə əməkdaşlıq bizim üçün böyük prespektivlər vəd edir. Ona görə də Qazağıstan və digər Mərkəzi Asiya ölkələri ilə bizim münasibətlərimiz müsbət xətlə inkişaf edir. Biz bu münasibətlərin daim inkişafda olmasında hər zaman maraqlıyıq".
Arifə Kərimzadə,
KONKRET.az