Start-up nədir?

Start-up ingilis dilindən tərcümədə "başlamaq, işə salmaq" mənalarını verir. Biznes.az məlumat verir ki, start-up dedikdə mövcud olmayan hər hansı bir ideyanın reallaşdırılması və ya daha əvvəldən mövcud olan hər hansı bir ideyanın təkmilləşdirilməsi üçün ehtiyacı aradan qaldıran və bəzən də həmin ideyanı ehtiyac halına gətirən inkişafa meylli təşəbbüslər başa düşülür.
Çox zaman Start-up dedikdə yalnız İT sahəsi ilə əlaqədar fəaliyyət başa düşülür. Lakin bu, belə deyil və startuplar yalnız iqtisadiyyatın İT sahəsinə deyil, bütün sahələrə aid ola bilər. Yəni istənilən sahədə yeni fikir istehsal etmək yolu ilə mövcüd olmayan nəyisə kəşf etmək və ya mövcüd olan hər hansı bir şeyi daha təkmil hala gətirməkdir. Ən böyük staruplara HP, Facebook, YouTube, İnstagram, Wikipedia və sairə misal göstərmək olar.
Müştəri inkişafı metodologiyasının yaradıcısı (ing. customer development), amerikalı təşəbbüskar Stephen Blank, startap anlayışını "miqyaslana bilən bir biznes modelinin araşdırılması zamanı yaranan müvəqqəti quruluş" olaraq təyin etdi. "İqtisadi startap" kitabının müəllifi və sahibkarlıqda iteraktiv yanaşmanın ideoloqu Eric Ries qeyd edir ki, startap yüksək qeyri-müəyyənlik şəraitində yeni bir məhsul və ya xidmət yaradan bir təşkilat adlandırıla bilər. Sahibkar, vençur kapitalist və esseist, Y Combinator akseleratorun qurucusu Paul Graham, sürətli böyüməyi startapların əsas xarakteristikası hesab edir (həftədə 4% −7%). PayPal-ın həmtəsisçisi, ilk "Facebook" investoru Peter Thiel da Paul Graham ilə həmfikirdir. Startap durğunluq vəziyyətinə düşsə, o zaman zombi şirkətinə çevrilir.

Start-up adi biznesdən nə ilə fərqlənir?

1. Start-up-a kiçik kapitalla da başlamaq olar: İlk fərq ondadır ki, biznes üçün müəyyən bir heyət olmalıdır. Start-up-lar isə kiçik bir heyətlə də başlaya bilər. Hətta, ola bilər ki, start-up-da tək bir adam olsun. Üstəlik, burada ofis də o qədər vacib deyil. Çünki planda hələ bir və ya bir neçə il gəlir götürmədən işləmək var. Bu, hər bir start-up-a başlamazdan əvvəl nəzərə alınmalıdır. Məhsul isə yaxşı olar ki, istifadəçilərin sayını artırmaq, həmçinin, gələcək bazarı yaratmaq üçün pulsuz olsun.
2. İnvestor, adətən, start-up-ın heyətində yer alır: Start-up üçün ilkin kapital, adətən, investorun özü tərəfindən maliyyələşdirilir. Belə ki, yeni yaradılan kiçik bizneslər kredit və digər mənbələr hesabına maliyyələşirsə, start-up-lar başlıca olaraq, investorlardan və ya sərmayə qoyan şirkətlərdən asılı olur. Çünki start-up-ların nə qədər uğur gətirəcəyini və ya nə qədər ziyanla işləyəcəyini əvvəlcədən hesablamaq çox çətindir.
Yaradılan start-upların uğurlu olmamasında və davam etdirilə bilməməsində aşağıdakı səbəbləri qeyd etmək olar:
İnvestisiya cəlb edə bilməmək. Məlumdur ki, startuplar, əsasən investisya cəlb etmək yolu ilə reallaşır. İnvestisiyanın cəlb edilməsi üçün isə ideyanın kreativ olması şərtdir.
Əksər vaxt startuplar bir neçə şəxs tərəfindən birgə yaradılır. Uğurlu olduğu zaman isə founder və co-founder problemi ortaya çıxır. Bu, əksər vaxt narazılıqlara və uğursuzluğa gətirib çıxarır.
Biznes.az məlumat verir ki, ilkin mərhələlərdə start-upların özünü təsdiq etməsi və gəlir əldə etməsi xeyli zaman tələb edə bilir. Ona görə də, bu zaman kəsiyində mövcüd problemlərdən dolayı da davam etdirilməyə bilir.