SWIFT nədir?

SWIFT - məlumat mübadiləsini aparan və ödənişləri həyata keçirən eyniadlı banklararası sistemə nəzarət edən beynəlxalq təşkilatdır. Biznes.az məlumat verir ki, dünyada bir neçə beynəlxalq banklararası sistem mövcuddur, SWIFT isə onlardan ən geniş yayılmışıdır. O, fərqli ölkələrdən olan təşkilatların ödənişlərini bir-birinə sürətli, etibarlı və nisbətdən aşağı komissiya ilə köçürməyə imkan verir.
SWIFT – "Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication" (dünya miqyasında banklararası maliyyə kommunikasiyaları icması) kimi açılışı olan abreviaturadır.
SWIFT internetdə eyni prinsiplə işləyən xüsusi SWIFTNet şəbəkəsi vasitəsilə pul köçürmələri, ödənişlər və qiymətli kağızların mübadiləsi haqqında məlumatların ötürülməsi üçün ən sürətli və təhlükəsiz kanaldır. "Visa" və ya "Mastercard" kimi ödəniş sistemlərindən fərqli olaraq, SWIFT yalnız banklararası səviyyədə istifadə olunur.
"SWIFT" 1973-cü ildən mövcuddur. Onun vasitəsilə ilk maliyyə əməliyyatı 19 oktyabr 1977-ci ildə Belçika şahzadəsi Albert tərəfindən həyata keçirilib. "SWIFT" – Belçika qanunvericiliyi tərəfindən yaradılmış kooperativ cəmiyyətdir və onun üzvlərinə – 209 ölkədən 9700-dən çox bank təşkilatı aiddir. Bu təşkilat maliyyə sistemini birləşdirən alətləri birlikdə təqdim edir. Onun əsas xüsusiyyəti isə ondan ibarətdir ki, iştirakçı bank şəxsi unikal "SWIFT" şifrəyə sahib olur. Avropada ödənişlər həyata keçirmək üçün bankın "SWIFT" şifrəsini və alıcının IBAN şifrəsini bilmək kifayətdir.
Bir gün ərzində "SWIFT" vasitəsilə pul köçürmələri, banklararası ödənişlər, qiymətli kağızlar, ümumi dəyəri milyard avrodan çox olan yol çekləri də daxil olmaqla milyondan çox tranzaksiya həyata keçirilir. Bu növ köçürmələr adətən əcnəbi valyuta, xüsusən də ABŞ dolları vasitəsilə həyata keçirilir. "SWIFT" demək olar ki, bütün qaydalarında beynəlxalq ISO standartlarından istifadə edir. Bu səbəbdən bəzi inkişaf etmiş ölkələr "SWIFT" standartları əsasında öz milli köçürmə sistemləri standartlarını yaradıblar. Buna misal, İngiltərə (CHAPS), Fransa (SAGITTAIRE), İsveçrə (SIC) göstərmək olar. Bu sistem vasitəsilə hər gün 40 milyondan çox mesaj göndərilir və trilyonlarla dollarlıq maliyyə vəsaiti şirkətlər və ya hökumətlər arasında əl dəyişir. Bir ildə "SWIFT" ilə 5 milyard informasiya mübadiləsi aparılır. Sovet İttifaqında "SWIFT" sistemi 1989-cu ilə fəaliyyət göstərməyə başlayıb.
SWIFT ilə işləmək maliyyə təşkilatlarına aşağıdakı üstünlüklər verir:
Məlumatların ötürülməsinin təhlükəsizliyi və məxfilik;
Əməliyyatlara sərf edilən xərclərin azaldılması. Əməliyyatların həcmi artdıqca, xərclər azalır;
Dünyanın istənilən nöqtəsinə məlumatın tez bir zamanda çatdırılması. Bir çox ünvana göndərilən məlumatların çatdırılması adətən, 15-20 dəqiqəyə, əlavə ödəniş olunarsa, o zaman 1-5 dəqiqəyə kimi baş verir;
Bütün ödəniş sənədlərinin sistemə standartlaşdırılmış eyni formada daxil olması. Biznes.az məlumat verir ki, SWIFT istifadəçilərinə tam maliyyə təminatı verir. Yəni əgər bu sistemin nasazlığı səbəbindən hansısa məlumat göndərilən ünvana sutka ərzində çatmasa, o zaman SWIFT bu gecikmə üzündən sifarişçiyə dəymiş birbaşa və dolayı zərəri tam olaraq öz üzərinə götürür.