Kriptovalyuta nədir?

Kriptovalyuta və ya qısaca kripto - mübadilə vasitəsi olaraq istifadə etmək üçün yaradılan rəqəmsal aktiv. Burada fərdi koin sahiblərinin qeydləri əməliyyat prosesini mühafizə etmək, əlavə koinlərin yaradılmasına nəzarət etmək və koin mülkiyyətinin ötürülməsini təsdiq etmək üçün güclü kriptoqrafiya istifadə edərək hazırlanan, komputerləşdirilmiş verilənlər bazası formasında mövcud olan ledcerdə saxlanılır. Biznes.az melumat verir ki, bu valyuta növü fiziki formada mövcud deyil (kağız pul kimi) və hər hansısa bir mərkəzi hakimiyyət tərəfindən dövriyəyə buraxılmır. Kriptovalyutalar tipik olaraq mərkəziləşmiş rəqəmsal aktivlərin və mərkəz bankçılıq sistemlərinin əksinə, desentralizasiyadan istifadə edir.[3] Kriptovalyuta buraxılmadan əvvəl zərb edildikdə və ya yaradıldıqda və ya tək bir emitent tərəfindən verildikdə, ümumi olaraq mərkəzləşdirilmiş sayılır. Desentralizasiyalaşdırılmış nəzarət prinsipi ilə tətbiq edilən hər bir kriptovalyuta bölüşdürülmüş ledcer vasitəsi ilə işləyir. Ən çox istifadə edilən ledcer vasitələrindən biri ictimai maliyyə əməliyyatı verilənləri olan blokçeyn texnologiyasıdır.
Kriptovalyuta və ya qısaca kripto əməliyyatları təmin etmək üçün riyaziyyatın bir qolu olan kriptoqrafiyadan istifadə edərək, mübadilə vasitəsi kimi işləmək üçün nəzərdə tutulmuş rəqəmsal elementdir. Kriptovalyutalar bir növ rəqəmsal valyuta, alternativ valyuta və virtual valyutadır. Kripto aktivləri mərkəzi elektron pul və mərkəzi bank sistemlərindən fərqli olaraq tamamilə qeyri-mərkəzləşdirilmişdir. Hər bir kriptovalyutanın qeyri-mərkəzləşdirilməsi ictimai əməliyyatlar bazası, paylanmış kitab kimi fəaliyyət göstərən blokçeyndən gəlir.
Bitkoin ilk dəfə 2009-cu ildə açıq mənbəli proqram təminatı kimi buraxıldıqda ilk desentralizasiyalaşmış kriptovalyuta oldu. Bitkoin yaradıldıqdan sonra digər kriptovalyutalar da yaradıldı.
Əsas kriptovalyuta birja növləri:

Birbaşa Ticarət Platforması

Bu tip platforma, satıcı və alıcı arasında P2P ticarətini təklif edir. P2P üçüncü şəxsə ehtiyac olmadan, tərəflərin bir araya gəlməsinə şərait yaradan sistemdir. Başqa sözlə desək, alıcı və satıcı birja platforması vasitəsi ilə deyil, birbaşa əməliyyatlarını həyata keçirirlər. Bu ticarət növündə sabit bazar qiyməti yoxdur.

Ənənəvi Kriptovalyuta Birjası

Bunlar ənənəvi birjaya bənzəyir. Alıcı və satıcı ticarətlərini cari kriptovalyutaların bazar qiymətlərinə uyğun olaraq aparırlar. Burada birja vasitəçi rolunu oynayır.

Kriptovalyuta brokerləri

Bu növ birjalar, ümumiyyətlə, yalnız onlayn rejimdə işləyir. Bir bankda və ya hava limanında valyuta mübadiləsinə bənzəyir. Kriptovalyuta brokeri müştərilərinə təyin etdiyi qiymətə kriptovalyutalarla ticarət etməyə şərait yaradır. Bu qiymət bazar qiyməti, üstəgəl premium qiymətə bərabərdir. Bu cür mübadilə, əslində kriptovalyutalar dünyasına ilk dəfə girən insanlar üçün idealdır.

Kriptovalyuta Fondları

Burada mütəxəssislər kriptovalyuta aktivləri portfelini idarə edirlər. Biznes.az melumat verir ki, bu Fondlar cəmiyyət üzvlərinə fond vasitəsilə kriptovalyutalar almağa və saxlamağa imkan verir.