Dünya maliyyə bazarları ilə bağlı həftəlik analiz

(®) InvestAz-dan dünya maliyyə bazarları ilə bağlı həftəlik analiz.
İnvestAz İnvestisiya Şirkəti tərəfindən aparılan həftəlik bazar araşdırmalarına görə 20–26 aprel 2026 həftəsində ABŞ-İran gərginliyi və zəif makro siqnallar həftə boyu bazar qiymətlərini yönləndirdi. ABŞ, Avrozonası, Almaniya və İngiltərədən gələn göstəricilər, həmçinin Hörmüz boğazı ətrafında artan risklər dollar, qızıl, neft, kriptovalyutalar və əsas fond indekslərində dalğalanmanı gücləndirdi.
Həftə ərzində investor gündəmi iki əsas xətt üzrə formalaşdı: bir tərəfdən ABŞ-da istehlakçı əhvalının rekord zəif qalması və inflyasiya gözləntilərinin sürətlənməsi, digər tərəfdən ABŞ-İran gərginliyinin enerji marşrutları üzərindən yaratdığı risklər. Bu fon təhlükəsiz liman tələbi, əmtəə qiymətləri və qlobal risk iştahasına birbaşa təsir etdi.
ABŞ-İran münasibətlərində artan gərginlik və xüsusən Hörmüz boğazı ətrafında enerji axınlarının mümkün pozulması ilə bağlı narahatlıq və ABŞ iqtisadiyyatından gələn və daxili tələbin zəifliyini, eyni zamanda inflyasiya təzyiqlərinin davam etdiyini göstərən siqnallar investor davranışını daha ehtiyatlı etdi, təhlükəsiz liman aktivlərinə marağı artırdı və riskli seqmentlərdə dalğalanmanı gücləndirdi.
Həftə ərzində İnvestAz İnvestisiya Şirkətinin rəsmi saytında yer alan təqvimində ABŞ-da, İngiltərədə və Avrozonada dərc olunan göstəricilər bazarların həssaslığını yüksək saxladı. Ötən həftənin diqqətçəkən məqamlarından biri istehlakçı sentimenti oldu. Miçiqan Universitetinin istehlakçı əhval indeksi aprel ayında 49.8 səviyyəsinə yuxarı korrektə edilsə də, bu yenə də tarixdə qeydə alınmış ən zəif göstərici kimi qaldı. Eyni zamanda birillik inflyasiya gözləntiləri 3.8%-dən 4.7%-ə yüksəldi və bu, aprel 2025-dən bəri ən kəskin aylıq artım oldu. Belə mənzərə bazarda mürəkkəb qiymətləndirmə yaratdı: bir tərəfdən böyümə və istehlak tərəfi ilə bağlı suallar dərinləşdi, digər tərəfdən isə qiymət təzyiqlərinin yenidən güclənə biləcəyi ehtimalı önə çıxdı. Buna baxmayaraq, 24 aprel bağlanışında ABŞ fond bazarı qarışıq mənzərə göstərdi: "Dow Jones" 0.2% geriləyərək 49231 bəndə endi, "S&P 500" və "Nasdaq" isə rekord səviyyələrdə bağlandı. Bu, bazarın eyni anda həm risk almağa, həm də selektiv müdafiə mövqeyi tutmağa çalışdığını göstərdi.
Təhlükəsiz liman tələbi yenidən ön plana çıxdı
Valyuta və qiymətli metallar bazarında əsas diqqət təhlükəsiz liman davranışına yönəldi. Yaxın Şərqdə risklərin artması fonunda ABŞ dollarına tələb gücləndi; bunu risk əhvalına həssas valyutaların hərəkəti də təsdiqlədi. Avstraliya dolları həftə ərzində təxminən 0.71 ABŞ dolları ətrafında qaldı və bir ay ərzində ilk həftəlik enişinə yaxınlaşdı. Həmin dinamikada həm ABŞ-İran danışıqları ilə bağlı ümidlərin zəifləməsi, həm də Hörmüz boğazı üzərindən enerji axınlarının pozula biləcəyi narahatlığı rol oynadı. Qızıl tərəfdə isə hərəkət daha ziddiyyətli oldu. 24 aprel tarixində qızılın unsiya qiyməti 4740.27$-a yüksələrək gündəlik 0.24% artım göstərdi. Lakin həftəlik trayektoriya daha zəif idi və metal təxminən 3% həftəlik enişə yönəlmişdi. Bu, bazarda həm təhlükəsiz liman tələbinin, həm də yüksələn enerji qiymətləri və inflyasiya narahatlığının faiz gözləntiləri üzərindən yaratdığı təzyiqin eyni anda işlədiyini göstərdi.
Neft və enerji marşrutları
Hörmüz boğazı narahatlığı bazar qiymətləndirməsini dəyişdi. Həftə boyu neft bazarının əsas katalizatoru təklif riskləri oldu. ABŞ-İran gərginliyinin enerji daşımalarının kritik keçid nöqtəsi sayılan Hörmüz boğazına fokuslanması, bazarda enerji axınlarında fasilə riskini yenidən gündəmə gətirdi. Təqdim olunan faktlar enerji qiymətlərinin bu gərginlik fonunda yüksəldiyini göstərir. Neftdə belə bir reaksiya yalnız enerji sektoruna deyil, həm də daha geniş bazar spektrinə təsir edir: yüksək enerji qiymətləri inflyasiya gözləntilərini qidalandırır, mərkəzi bankların siyasət trayektoriyasına dair qeyri-müəyyənliyi artırır və səhm bazarlarında sektorlararası fərqlənməni dərinləşdirir. Bu səbəbdən həftə ərzində enerji ilə bağlı hər bir geosiyasi başlıq, yalnız əmtəə bazarı üçün deyil, valyuta və indekslər üçün də qiymət formalaşdıran amil oldu.
Avropa gündəmi və kriptovalyutalar
Aprelin son həftəsində inflyasiya siqnalları risk iştahasını məhdudlaşdırdı. Avropa tərəfində həftənin diqqət mərkəzində həm gözlənilən siyasət gündəliyi, həm də inflyasiya siqnalları dayandı. Təqvimdə Avrozonada ECB faiz qərarının yer alması region aktivlərinə həssaslığı artırdı. İngiltərədə isə mart ayı üzrə illik inflyasiya 3.0%-dən 3.3%-ə yüksəldi. Bu artım Avropa aktivlərində faiz və qiymət təzyiqləri ilə bağlı müzakirələri canlı saxladı. Almaniya üzrə konkret rəqəm təqdim olunmasa da, ötən həftə Avropa üzrə pul-kredit siyasəti gözləntilərinin bazar davranışına təsir etdiyi bir dövr kimi yadda qaldı.
Kriptovalyuta bazarında da ümumi fon risk iştahasının zəifləməsi idi. Təqdim olunan faktlarda kripto üzrə konkret qiymət göstəricisi yer almasa da, dolların təhlükəsiz liman kimi güclənməsi, geosiyasi gərginliyin artması və inflyasiya narahatlığının yenidən qabarması adətən bu seqmentdə daha yüksək dəyişkənliyi təşviq edən mühit yaradır. Nəticədə həftə, riskli aktivlər üçün seçici və həssas ticarət şəraiti ilə xarakterizə olundu.
Bu həftə ərzində həmçinin, Amerika Federal Ehtiyyatlar Sistemi (FED), Avropa Mərkəzi Bankının (ECB), İngiltərə Bankının (BoE), Kanada Bankının (BoC), Yaponiya Bankının (BoJ) faiz qərarları, baç bankirlərin çıxışları dünya birjalarında qiymətlərə ciddi təsir edə bilər. Həmçinin ABŞ-da dərc olunacaq İşsizlik Müavinəti üçün Müraciətlərin Sayı, ÜDM-in həcmi, Şəxsi Xərclər İndeksi, Avrozonada, Almaniyada, Yaponiyada və Avstraliyada açıqlanacaq İstehlak Qiymətləri İndeksi göstəriciləri də investorların diqqət mərkəzində olacaq..
Eləcə də diqqətlər Yaxın Şərqdə geosiyasi proseslərin inkişaf dinamikasına yönələcək.
EUR
Ötən həftəyə 1.17360 səviyyəsində başlayan EURUSD məzənnəsi həftə ərzində 1.17900 hədlərinə kimi bahalaşsa da həftənin sonuna doğru yenidən ucuzlaşdı və həftəlik şamını 1.17220 səviyyəsində tamamladı. Məzənnə Yaxın Şərqdə davam edən hərbi əməliyyatlar fonunda dolların güvənli liman missiyasını davam etdirəcəyi ehtimallarının təsirilə eniş tendensiyasını davam etdirə bilər. Lakin, ECB-nin faiz qərarı və Avropa Mərkəzi Bankının sədri Kristin Laqardın çıxışı zamanı monetar siyasətin gələcəyinə dair verəcəyi açıqlamalar da gözardı edilməməlidir.
GBP
Keçən həftəni 1.34790 həddində başlayıb, 1.35440 hədlərinə kimi bahalaşan GBPUSD məzənnəsi həftəni 1.35330 səviyyəsində tamamladı.
Lakin, yeni həftəyə 1.35000 həddində başlayan GBPUSD cütlüyündə "ayılar" qiyməti 1.35000 həddinin altında qoruyub saxlaya bilsələr, eniş tendensiyası davam edə bilər.
XAUUSD
Ötən həftə 4773$-dan 4658$-a kimi ucuzlaşan qızıl ötən həftəlik şamını 4707$-da başa vurdu. ABŞ - İran münasibətləri "cash" dollara tələbi artırdığı üçün qızıl yeni həftəyə də enişlə başladı. "Ayılar" qiyməti 4700$ həddinin altında qoruyub saxlaya bilsələr, eniş tendensiyası davam edə bilər.
"İNVEST-AZ İnvestisiya Şirkəti" QSC-nin Tədris və Analiz Departamenti
"İNVEST-AZ İnvestisiya Şirkəti" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin fəaliyyəti Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən tənzimlənir. Şirkət, 09.01.2016-cı il tarixli 087986 saylı lisenziyası əsasında broker, anderraytinq (diler), marja ticarəti (forex), fərdi investorların portfelinin idarə edilməsi, market meykerlik və sair investisiya xidmətləri üzrə fəaliyyət göstərməkdədir.
Risk bildirişi.
Yuxarıda göstərilən məlumatlar tamamilə tövsiyə xarakterlidir. Bu fəaliyyət üzrə həyata keçirilən əməliyyatlar yüksək risk qrupuna daxildir və "İNVEST-AZ İnvestisiya Şirkəti" QSC yuxarıda göstərilən məlumatlar əsas götürülməklə, həyata keçirilən investisiya əməliyyatları üzrə heç bir öhdəlik daşımır. / marja.az