Kredit bazarında "qırmızı işıq": Gecikmiş borclar 37% artıb

Azərbaycanda kredit təşkilatlarının (bankların və qeyri-bank)ödəmə vaxtı keçmiş, yəni problemli kreditlərinin məbləği 30 iyun 2026-cı il tarixinə 719 milyon 300 min manata çatıb.
Marja Azərbaycan Mərkəzi Bankının statistikasına istinadən xəbər verir ki, mayın sonunda vaxtı keçmiş kreditlərin məbləği 635 milyon 400 min manat təşkil edirdi. Beləliklə, problemli kreditlər bir ay ərzində 83 milyon 900 min manat və ya 13,2% artıb.
Eyni dövrdə kredit təşkilatların ümumi kredit portfeli 972 milyon 700 min manat və ya 3% artaraq 32 milyard 908 milyon 400 min manatdan 33 milyard 881 milyon 100 min manata yüksəlib.
Problemli kreditlərin artım tempi ümumi kredit portfelinin artım tempini 4 dəfədən çox üstələyib. Nəticədə vaxtı keçmiş kreditlərin portfeldə xüsusi çəkisi 1,9%-dən 2,1%-ə yüksəlib – artım 0,2 faiz bəndidir.
İlin əvvəlindən problemli kreditlər 37% artıb
2025-ci ilin sonunda kredit təşkilatlarında ödəmə vaxtı keçmiş kreditləri 524 milyon 500 min manat təşkil edirdi. 2026-cı ilin ilk altı ayında bu göstərici 194 milyon 800 min manat və ya 37,1% artıb.
Eyni dövrdə ümumi kredit portfeli 31 milyard 946 milyon 700 min manatdan 33 milyard 881 milyon 100 min manata çatıb. Portfel 1 milyard 934 milyon 400 min manat və ya 6,1% böyüyüb.
Beləliklə, ilin əvvəlindən problemli kreditlərin artım tempi ümumi portfelin artım tempini 6 dəfədən çox üstələyib. Vaxtı keçmiş kreditlərin portfeldə payı 1,6%-dən 2,1%-ə yüksələrək 0,5 faiz bəndi artıb.
Bir ildə 192 milyon manatlıq artım
30 iyun 2025-ci il tarixinə kredit təşkilatlarında problemli kreditlərinin məbləği 527 milyon 400 min manat, ümumi kredit portfeli isə 30 milyard 231 milyon 800 min manat idi.
İllik müqayisədə vaxtı keçmiş kreditlər 191 milyon 900 min manat və ya 36,4% artıb. Ümumi kredit portfeli isə 3 milyard 649 milyon 300 min manat və ya 12,1% böyüyüb.
Problemli kreditlərin illik artım tempi kredit portfelinin artım tempindən təxminən 3 dəfə yüksək olub. Nəticədə onların portfeldə xüsusi çəkisi bir ildə 1,7%-dən 2,1%-ə yüksəlib – artım 0,4 faiz bəndidir.
2024-cü ilin sonu ilə müqayisədə isə vaxtı keçmiş kreditlərin məbləği 270 milyon 200 min manat və ya 60,2% artıb. Həmin tarixdə problemli kreditlər 449 milyon 100 min manat, onların portfeldəki payı 1,5% təşkil edirdi.
2026-cı ilin ən kəskin aylıq artımı
2026-cı ilin əvvəlində problemli kreditlərin məbləği ardıcıl olaraq 557 milyon 500 min manat, fevralda 562 milyon manat və martda 619 milyon 600 min manat olub.
Apreldə göstərici 5 milyon 400 min manat azalaraq 614 milyon 200 min manata düşsə də, mayda 635 milyon 400 min manata, iyunda isə 719 milyon 300 min manata yüksəlib.
İyunda qeydə alınan 83 milyon 900 min manatlıq artım 2026-cı ilin ilk altı ayının ən yüksək aylıq artımıdır. Məbləğ 2021-ci ilin səviyyəsinə yaxınlaşıb, amma portfeldə pay iki dəfə aşağıdır
Problemli kreditlərin hazırkı məbləği 2021-ci ilin sonundakı göstəriciyə yaxınlaşıb. Həmin vaxt ödəmə vaxtı keçmiş kreditlər 719 milyon 400 min manat və ümumi kredit portfelinin 4,2%-i səviyyəsində idi.
2026-cı ilin iyununda problemli kreditlərin məbləği 2021-ci ilin sonundakından cəmi 100 min manat az olsa da, onların portfeldə payı 2,1% təşkil edib. Bunun əsas səbəbi ümumi kredit portfelinin bu müddətdə 17 milyard 119 milyon 800 min manatdan 33 milyard 881 milyon 100 min manata yüksələrək təxminən iki dəfə böyüməsidir.
İyun ayında vaxtı keçmiş kreditlərin 13,2% artması və onların portfeldəki payının 2,1%-ə yüksəlməsi kredit təşkilatlarının aktivlərinin keyfiyyəti baxımından diqqət tələb edən dəyişiklikdir.
Xüsusilə problemli kreditlərin həm aylıq, həm ilin əvvəlindən, həm də illik artım tempinin ümumi kredit portfelinin genişlənməsini əhəmiyyətli dərəcədə üstələməsi gecikmələrin kreditləşmədən daha sürətlə artdığını göstərir.
Bununla belə, problemli kreditlərin 2,1%-lik xüsusi çəkisi 2021-ci ildəki 4,2% və 2022-ci ildəki 2,9% göstəricilərindən aşağıdır. Buna görə məbləğin son illərin yüksək səviyyəsinə çatması ümumi portfelin böyüməsi nəzərə alınmadan ayrıca qiymətləndirilməməlidir.
/ marja.az