Necə oldu ki, "Dow Jones" indeksi rekord vurub - 50 000 həddi keçdi? - DETALLAR

Dünyanın fond bazarlarında əsas birja indeksi sayılan "Dow Jones" indeksi növbəti rekord səviyyəyə yüksəlib.
FED.az biznes və maliyyə xəbərləri portalı xəbər verir ki, ABŞ iqtisadiyyatı və korporativ mənfəətlə bağlı investorların nikbinliyi fonunda "Dow Jones" Sənaye Ortalaması ilk dəfə olaraq 50 000 ballıq psixoloji həddi keçib. Nyu-Yorkda ticarət zamanı 30 ən böyük şirkətin səhmlərini özündə birləşdirən indeks 2,2% artaraq 50.014,81 bal təşkil edib.
"Goldman Sachs", "Coca-Cola" və "JPMorgan Chase" kimi nəhəngləri əhatə edən indeks ilin əvvəlindən bəri 4% artaraq ABŞ-ın bütün əsas fond indekslərini üstələyib. Ötən ilin aprel ayından bəri baş vermiş 33% artım aşağı faiz dərəcələri və daha güclü iqtisadi artım gözləntilərinin kombinasiyası ilə əlaqədardır", deyə Bloomberg yazır.
Son altı ayda indeksin rekord həddə çatmasına ən çox "Goldman Sachs" və "Caterpillar" səhmləri töhfə verib və indeksin ümumi artımının yarıdan çoxunu təşkil edib. Bu dövrdə "Goldman Sachs" səhmləri 31%, "Caterpillar" səhmləri isə 85% artıb.
Beləliklə, ABŞ fond bazarı üç günlük satışlardan sonra 6 fevralda böyük yüksəliş yaşayıb və birjanın göstəricisi "Dow Jones" Sənaye Ortalaması bütün zamanların ən yüksək həddi olan 50.000 həddini keçib.
FED.az biznes və maliyyə xəbərləri portalı xəbər verirki, birjalardakı eniş zamanı birdən başlayan yeni alış dalğası səhmləri canlandırıb.
Həftənin ortasında investorlar süni intellekt infrastrukturuna yüz milyardlarla dollar xərcləmək vədinə görə böyük şirkətlərin səhmlərini satdılar. Cümə günü bu planlar sayəsində bazarda çip istehsalçılarında canlanma müşahidə edildi. Eyni zamanda dövri səhmlər də güclü qazanc əldə etdi. Bu həftə çöküşü "proqram təminatı apokalipsisi" adlandırılan proqram təminatı istehsalçıları yenidən bahalaşaraq itkilərini geri qaytarmağa başlayıblar.
Təfərrüatlar
"Dow Jones" indeksi bir gündə 2,5% artaraq tarixində ilk dəfə 50.000 ballıq həddi keçib. CNBC-nin məlumatına görə, ötən ilin may ayından bəri ən yaxşı göstəricisini göstərib. Kanalın məlumatına görə, "Dow Jones" həftə ərzində 2,5% artan yeganə indeksdir.
Belə ki, geniş bazarı əhatə edən "S&P" 500 indeksi cümə günü 2% artaraq, 2026-cı ilin əvvəlində müsbət əraziyə qayıtdı. Amma cümə günü qazanılan qazanclara baxmayaraq, indeks həftəni 0,1% azalma ilə bağladı.
Texnologiya bazarını təmsil edən "Nasdaq Kompozit" İndeksi də sonuncu gün 2,2% artsa da, həftə ərzində 1,8% azalmada qalıb.
"Russell 2000" kiçik kapitallaşma indeksi 3,7% yüksəldi. CNBC izah edir ki, investorlar Böyük Texnologiyalar xaricində səhmləri aktiv şəkildə alırdılar. Həftə ərzində indeks 2,5% artdı.
Birjalara başqa dəstək də gəlib. Bloomberg-in hesablamalarına görə, Bitcoin bir neçə gün əvvəl baş verən çöküşdən sonra cümə axşamı demək olar, bütün itkilərini bərpa edib. Ən böyük kriptovalyutanın qiyməti 12% artaraq təxminən 70 000 dollara çatıb. Lakin həftənin sonuna qədər Bitcoin 16% düşmüşdü.
Wall Street-in "qorxu ölçən cihazı" kimi tanınan "VIX" dəyişkənlik indeksi, noyabr ayından bəri ən yüksək səviyyəyə çataraq, bir gün əvvəl keçdiyi psixoloji cəhətdən əhəmiyyətli 20 həddini aşdı. 6 fevralda bağlanışda 17.5 ətrafında ticarət edildi.
Bəs səhmlərə nə təsir etdi, onlar niyə bahalaşdı?
Çip istehsalçıları "Nvidia" və "Broadcom" cümə günü səhmləri müvafiq olaraq 8% və 7% artaraq ən çox qazanan şirkətlər arasında olublar. Yarımkeçirici indeksi həmin gün 5,7% artıb. Artımın səbəbkarı hipermiqyaslı şirkətlərin kapital xərcləri olub: onlar birlikdə süni intellekt infrastrukturuna 660 milyard dollardan çox xərcləmək planlarını açıqlayıblar. Süni intellekt çip və yaddaş istehsalçıları bu investisiyanın əsas faydalananları arasında olacaqlar.
CNBC-nin məlumatına görə, cümə günü bazarın canlanmasına dövri səhmlərin artması da təkan verib. Sənaye avadanlıqları istehsalçısı "Caterpillar" 7%, təyyarə mühərrikləri istehsalçısı "GE Aerospace" isə təxminən 5% artım göstərib. Aerokosmik nəhəngi "Boeing" 2,6%, "Delta" və "United Airlines" şirkətləri isə müvafiq olaraq 8% və 9,2% artım göstərib.
Proqram təminatı səhmləri bu həftə çöküş yaşayandan sonra qismən bərpa olunmağa başlayıb. Süni intellekt startapı "Anthropic" vəkillərin, maliyyə analitiklərinin və digər məlumat təminatçılarının işini avtomatlaşdırmaq üçün yeni xüsusiyyətləri elan etdikdən sonra investorlar onları satmağa tələsdilər. Süni intellekt proqram təminatı şirkətlərinin biznes modellərini pozacağı qorxusu, "iShares" Genişləndirilmiş Texnologiya-Proqram Təminatı Sektoru ETF-nin 2026-cı ilin əvvəlindən bəri 24%-dən çox, həftə ərzində isə 9%-ə düşməsinə səbəb olub.
Cümə günü 3,5% artımla bağlanıb. "Oracle" səhmləri həmin gün 4,7%, "Palantir" səhmləri isə 4,5% artıb. Lakin, satışların ortasında qalan "ServiceNow" bərpa oluna bilməyib: cümə günü təxminən 2%, həftə ərzində isə 14% düşüb.
Bloomberg agentliyinin məlumatına görə, həftənin son ticarət günündə bazara ABŞ istehlakçı əhval-ruhiyyəsi ilə bağlı məlumatlar da dəstək verib və bu məlumatlar gözlənilmədən son altı ayda ən yüksək səviyyəyə yüksəlib və bu, əsasən varlı amerikalıların sayəsində baş verib.
Miçiqan Universitetinin fevral ayı üçün ilkin indeksi yanvar ayında 56,4, Wall Street-in isə 55 proqnozu ilə müqayisədə 57,3 olub. Agentlik yazır ki, hesabatda həmçinin istehlakçıların qısamüddətli inflyasiya proqnozu ilə bağlı daha rahat olduqları da göstərilib. Bununla yanaşı, qiymət artımı ilə bağlı uzunmüddətli gözləntilər bir qədər artıb.
Analitiklərin dedikləri
"Mənim fikrim: bazar həddindən artıq irəliləyib", - "SlateStone Wealth" şirkətindən Kenni Polkari Bloomberg-ə bildirib. "İndi soyuqqanlı olmağın vaxtıdır, panikaya düşməyin vaxtı deyil. Uzunmüddətli investorlar üçün alış-verişə getmək vaxtıdır. Hazırda bir çox şey endirimlə satılır."
"Bolvin Wealth Management Group"un prezidenti Gina Bolvin deyir: "Bazarlar artıq daha yüksək tariflərə, yavaşlayan iqtisadi artıma və qlobal qeyri-müəyyənliyə uyğunlaşıblar və buna baxmayaraq, yüksəlməyə davam ediblər. Bu, [investorların] inamının həqiqi olduğunu və 2026-cı ilin Fed-dən daha çox fundamental göstəricilərlə bağlı olacağını göstərir". Bolvin bu il daha çox dəyişkənlik gözləyir. Onun sözlərinə görə, bu vəziyyətdə treyderlər davamlı mənfəət əldə edən yüksək keyfiyyətli şirkətlərə pul qoymalı və artan artımdan daha çox rotasiyaya hazır olmalıdırlar.
"Bu gün nə baş verirsə versin, proqram təminatı şirkətləri və süni intellekt sənayesinin gəlirliliyi ilə bağlı problemlər aradan qalxmayacaq", - deyə "Miller Tabak" şirkətindən Matt Maley bildirib. Əgər texnologiya səhmləri növbəti bir-iki həftə ərzində yenidən əhəmiyyətli dərəcədə düşərsə, sektor yenə də ciddi risklərlə üzləşəcək, o xəbərdarlıq edib.
"Piper Sandler" analitiki Kreyq Conson isə üstünlük verdiyi sektorları enerji, qeyri-qiymətli metallar, əsas materialları, sənaye, nəqliyyat, səhiyyə, banklar və texnologiya və istehlak sektorlarının müəyyən seqmentləri kimi qeyd edib.