Birjalarda son vəziyyət

Qlobal birjalar mərkəzi bankların açıqladığı faiz qərarlarından sonra keçən həftə ağır alış motivli tendensiya sərgiləməsi ilə yadda qaldı. 
Xatırladaq ki, keçən ilin mart ayından etibarən hər toplantısında uçot faiz dərəcəsini artıran ABŞ Federal Ehtiyatlar Sistemi (FED) ötən ay bu addımları dayandıraraq faiz dərəcələrini sabit saxlamışdı. 
İyul toplantısında FED-in Federal Açıq Bazar Komitəsi (FOMC) uçot dərəcəsini 25 baza bəndi artıraraq 5.25-5.50% aralığına çatdırdı və beləliklə, siyasət faizini 31 yanvar 2001-ci ildən bəri ən yüksək səviyyəyə qaldırdı. 
FOMC-un açıqlamasında bildirilib ki, son göstəricilər iqtisadi aktivliyin mülayim templə genişlənməsinə işarə edir və son aylarda iş yerlərində qazanclar güclü olub, işsizlik səviyyəsi aşağı səviyyədə qalıb, lakin inflyasiya hələ də yüksəkdir. 
FED sədri Jerom Pavelin mərkəzi bank rəsmilərinin artıq ABŞ-da resessiya proqnozlaşdırmadığını və inflyasiyanın yüksək iş yerləri itkisi olmadan 2% hədəfinə qayıtmaq şansının yüksək olduğunu bildirməsi investorların inamını artırıb. Sədr həmçinin FED-in gələcək iqtisadi məlumatları izləyəcəyini deyərək növbəti faiz artımını istisna etməyib.
İnflyasiyanın yenidən 2%-ə endirilməsi prosesində çox uzun bir yol olduğuna diqqət çəkən Pavel, inflyasiyanın 2025-ci ilə qədər 2%-ə düşəcəyini düşünmədiyini ifadə edib. 
Analitiklər, Pavelin məlumatlara sadiq qalmağı vurğulamasının investorları FED-in növbəti addımı ilə bağlı qərarsız buraxdığını qeyd edərək, FED-in iqtisadiyyatda artıq resessiya gözləmədiyini də xatırladıblar. 
Federal Ehtiyatlar Sisteminin sentyabr ayında faiz dərəcələrini növbəti dəfə 25 baza bəndi artırma ehtimalı 22%-ə yüksələrkən, dekabr ayı üçün faiz endirimi ehtimalları da öz aktuallığını qoruyur. 
Analitiklər bildiriblər ki, Pavelin resessiya gözlənilmədiyi və faiz endiriminin hələ də aktuallığını qoruması ilə bağlı açıqlamaları qlobal bazarlarda risk iştahını artırıb.
Ötən həftə Amerikada dərc olunan makroiqtisadi göstəricilərə gəldikdə, ABŞ-da açıqlanan aparıcı Satınalma Menecerləri İndeksinə (PMI) görə, Xidmət Sektorunda Biznes Aktivliyi İndeksi iyul ayında 52.4 bəndə düşərkən, Sənaye Sektorunda Biznes Aktivliyi İndeksi proqnozları üstələyərək 49 bəndə yüksəlsə də 50 bənd həddinin altında qalıb.
Ölkədə "Conference Board" İstehlakçı Güvən İndeksi iyul ayında aylıq müqayisədə 6.9 bənd artaraq 117 bəndə yüksəlib. Beləliklə, məlumatlar yumşaq eniş düşüncələrini dəstəkləyərək 2021-ci ilin iyul ayından bəri ən yüksək səviyyəyə yüksəlib.
ABŞ-da açıqlanan "S&P Case-Shiller" Milli Ev Qiymətləri İndeksi may ayında əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 0.5% azalarkən, ölkənin 20 şəhərində mənzil qiymətləri indeksi illik olaraq 1.7% geriləyib.
Ötən həftənin son ticarət günü 102 bənd həddinə kimi yüksələn dollar indeksi, burada müqavimətlə qarşılaşaraq, yenidən 101.70 bənd səviyyəsinə kimi gerilədi və həftəni bu səviyyədə başa vurdu. 
Cari həftə ərzində isə Amerikada dərc olunacaq əmək bazarı, xüsusilə də NFP göstəriciləri DXY-da tendensiyanın gedişində həlledici rol oynaya bilər.
EUR
Ötən həftə 1.0940 həddini test etdikdən sonra 1.10$ həddinin üzərinə yüksələrək həftəni 1.1020 səviyyəsində tamamlayan EUR/USD məzənnəsində qiymətlər 1.10$ səviyyənin üzərində qaldığı müddətcə, artım tendensiyası davam edə bilər.
Avropa Mərkəzi Bankının (AMB) sentyabr ayında keçiriləcək növbəti iclasında faiz dərəcələrinin yenidən artırılıb-artırılmayacağı ilə bağlı müzakirələr fonunda, Avrozonada iyul ayı inflyasiyası və ikinci rüb üçün ÜDM proqnozları bazar ertəsi açıqlanacaq.
ÜDM məlumatlarının ikinci rübdə blok iqtisadiyyatının böyüməyə qayıtdığını göstərəcəyi, inflyasiyanın isə yalnız bir qədər azalacağı proqnozlaşdırılır.
Avrozonada inflyasiya keçən ilin oktyabr ayında pik həddinə çatdıqdan sonra iki dəfə azalsa da, hələ də 5.5%-lik proqnoz ilə ECB-nin 2%-lik hədəfindən xeyli yuxarıdır.
Qeyd edək ki, ECB cümə axşamı günü faiz dərəcələrini tarixi zirvəyə qaldırdı, lakin mərkəzi bankının bəyanatından əlavə artımların olacağına dair məqam ixtisar edilib. Bu o deməkdir ki, qarşıdan gələn sentyabr iclasında növbəti faiz artımı istisna edilir.
ECB prezidenti Kristin Laqard, mərkəzi bank inflyasiyanı "qırmaqda" qərarlı olsa belə, bundan sonra nə baş verəcəyinin aydın olmadığını qeyd edib.
GBP
Dollar qarşısında ötən həftə 1.26700 hədlərindən dəstək görərək 1.2850 hədlərinə kimi bahalaşan GBP/USD məzənnəsində qiymətlərin necə dəyişəcəyi ilə bağlı suallara aydınlıq gətirmək üçün bu həftə investorlar İngiltərə Mərkəzi Bankının (BoE) faiz qərarını diqqət mərkəzində saxlayacaqlar. 
Cümə axşamı günü BoE faiz dərəcələri ilə bağlı yekun iclasını keçirəcək və bazarlar, rəsmilərin iyun ayında 50 baza bəndi artımından sonra, bankın bu iclasda növbəti 0.25%-lik faiz artımına gedib-getməyəcəyi ilə bağlı fikir ayrılığına düşüb.
Qeyd edək ki, fevral ayından bəri İngiltərədə inflyasiya sürətlənməyib və geniş yayılmış qiymət təzyiqlərinin azalmağa başladığının əlamətləri var.
Bununla belə, iyun ayında 7.9% olan inflyasiya qlobal iqtisadiyyatlar arasında ən yüksək səviyyədədir və BoE-nin 2% hədəfindən xeyli yuxarıdır. Buna görə də, bank rəsmiləri sentyabr ayında yenidən artıma ehtiyac ola biləcəyini düşünərlərsə, bazarlar 50 baza bəndlik artım ehtimalını nəzərdən qaçırmamalıdır.
2021-ci ilin dekabrından bu yana ardıcıl 13 faiz artımına baxmayaraq, inflyasiya gözləniləndən daha yüksək olmağa davam etdiyindən, resessiya ehtimalını artıran BoE inflyasiya əyrisinin gerisində qaldığı üçün investorların tənqidinə məruz qalıb.
Məlumat İnvest-AZ İnvestisiya Şirkətinin analitikləri tərəfindən hazırlanıb. / marja.az