İlon Mask kimdir?

İlon Mask milyarder, investor, dünyaca məşhur şirkətlərin - SpaceX, Tesla və X-in (keçmiş Twitter) təsisçisi, sahibi və direktorudur. Dünyanın ən zəngin insanlarından birindən bəhs edirik. Biznes.az məlumat verir ki, Mask tendensiyaları qabaqcadan görən bir insan kimi şöhrət qazandı.
İlon 28 iyun 1971-ci ildə Cənubi Afrika Respublikasının paytaxtı Pretoriyada - atası ilə eyni yerdə anadan olub. Maskın valideynləri hələ 10 yaşı olanda boşanıblar. O, anası, qardaşı və bacısı ilə Cənubi Afrikanın üçüncü böyük şəhəri olan Durbana köçüb. Lakin iki il sonra Mask Pretoriyadakı atasının yanına qayıdıb.
Ata oğullarına santexnika işlərini, elektrik naqillərini çəkməyi öyrətdi. İlon hesab edir ki, mühəndisliyə meylini atasından miras alıb. "Mən texnologiya ilə yaxşıyam. Başqaları üçün çox çətin olan mənim üçün asandır" deyə "Rolling Stone" jurnalına etiraf edib.
İlon məktəbdə zorakılığa məruz qalıb: döyülmələrdən birindən sonra o, hətta xəstəxanaya düşüb. Onu başqa məktəbə köçürüblər, orada atmosfer daha yaxşı idi. Ancaq İlon qapalı böyüyüb və məktəbdə heç kimlə yaxın dostluq etməyib. Anasının dediyinə görə, sinifdə ən gənc və ən kiçik idi. Oğlan oxumağa daha çox maraq göstərirdi.
1996-cı ildə qardaşı ilə birlikdə Zip2 IT şirkətini açdı. Mask xatırladıb ki, o vaxtlar mənzilin kirayə pulunu verməyə imkanı yox idi, ona görə də gecəni ofisdə keçirib, divanda yatıb və könüllülər təşkilatında duş qəbul edib. O və qardaşı proqram biznesinə təqaüdlər və kreditlər yatırdılar. Üç il sonra Zip2 Compaq tərəfindən satın alındı və İlon sövdələşmədən 22 milyon dollar qazandı.
1999-cu ildə Mask daha sonra PayPal ilə birləşən X.com ödəniş sistemini qurub. O da öz növbəsində 2002-ci ildə eBay tərəfindən alınıb və Elon 180 milyon dollar qazanıb.
Maskın əsas şirkətləri

"Tesla"

"Tesla Motors" Mask tərəfindən təsis edilməyib, 2003-cü ildə mühəndislər Martin Eberhard və Mark Tarpenninq tərəfindən yaradılıb. İlon bir il sonra onlara qoşularaq PayPal-ın satışından əldə olunan gəlirin bir hissəsini - 70 milyon dollar yatırıb. Şirkət elektromobillər istehsal edir. "Tesla" avtomobilin gadget kimi ola biləcəyini göstərdi və onun məhsullarına tələbat olduğu ortaya çıxdı. Lakin biznes nöqteyi-nəzərindən bu, çətin bir yol idi: şirkət yalnız 2020-ci ildə pul qazanmağa başladı və bundan əvvəl yalnız investorların pullarını yandırırdı.
Elə həmin il - 2020-ci ildə "Tesla Model 3" tarixdə ən çox satılan elektrik avtomobili oldu - istehsalçı 800 000-dən çox avtomobil satdı. 2023-cü ildə isə "Tesla Model Y" elektrik avtomobili dünyada ən çox satılan avtomobil oldu.

"SpaceX"

2002-ci ildə Mask "Space Exploration Technologies" ("SpaceX") şirkətini qurdu. O, Falcon raketlərini və Dragon kosmik gəmisini buraxır, yükləri aşağı Yer orbitinə çatdırır, həmçinin yüksək sürətli İnternetə çıxış üçün Starlink peyklərini kosmosa göndərir. 2022-ci ildə SpaceX dünyanın ən böyük peyk operatoru oldu. Şirkət təkrar istifadə edilə bilən raketlər yaratmağa sadiqdir. Maska görə, onlar artıq 80% təşkil edir. Şirkət həmçinin atmosferdəki karbon qazını raket yanacağına çevirmək proqramına malikdir.
"SpaceX" uçuşları ucuz və geniş şəkildə həyata keçirməyə çalışır. Maskın uzunmüddətli məqsədlərindən biri Marsı koloniyalaşdırmaqdır.

"Twitter"

2022-ci ildə Mask "Twitter"də 9,2% pay aldı və nəzarət paketini almaq istədiyini açıqladı. Biznes.az məlumat verir ki, İlonun satın almaqdan imtinası da daxil olmaqla, çoxsaylı döngələrdən sonra sövdələşmə nəhayət baş tutdu - altı ay sonra.