İnvestorlara milyonlarla manat borcu olan "FINCA Azerbaijan"ın bir sıra maliyyə göstəriciləri pisləşib

"FINCA Azerbaijan" MMC Qeyri-Bank Kredit Təşkilatı 2025-ci ili 1 milyon 620 min manat xalis mənfəət ilə başa vurub. Bu, 2024-cü illə müqayisədə 1 milyon 535 min manat və ya 48,7% (və ya təxminən) azdır. 2024-cü ildə təşkilatın xalis mənfəəti 3 milyon 155 min manat olmuşdu.
Bu barədə Marja.az "FINCA Azerbaijan" MMC Qeyri-Bank Kredit Təşkilatının 31 dekabr 2025-ci il tarixində başa çatmış il üzrə Maliyyə Hesabatlarının Beynəlxalq Standartlarına uyğun Maliyyə Hesabatlarına istinadən xəbər verir.
Maliyyə hesabatlarına əsasən, mənfəətin azalmasına əsasən xalis faiz gəlirinin aşağı düşməsi, kredit zərərlərinin bərpasından daxilolmaların azalması və faiz xərclərinin artması təsir göstərib.
FINCA Azerbaijan-ın faiz gəliri artıb, xalis faiz gəliri azalıb
2025-ci ildə təşkilatın faiz gəliri 21 milyon 196 min manat təşkil edib. Bu göstərici 2024-cü illə müqayisədə 835 min manat və ya 4,1% artıb. 2024-cü ildə faiz gəliri 20 milyon 361 min manat idi.
Bununla belə, faiz xərcləri daha sürətlə artıb. 2025-ci ildə faiz xərcləri 6 milyon 955 min manat olub ki, bu da əvvəlki illə müqayisədə 1 milyon 743 min manat və ya 33,4% çoxdur.
Nəticədə, ehtimal olunan kredit zərərlərinin bərpasından əvvəl xalis faiz gəliri 15 milyon 149 min manatdan 14 milyon 241 min manata düşüb. Azalma 908 min manat və ya 6% təşkil edib.
Eyni zamanda, ehtimal olunan kredit zərərlərinin bərpası 2 milyon 83 min manatdan 1 milyon 457 min manata enib. Bu isə 626 min manat və ya 30,1% azalma deməkdir.
Bu amillərin təsiri ilə xalis faiz gəliri 17 milyon 232 min manatdan 15 milyon 698 min manata geriləyib. Azalma 1 milyon 534 min manat və ya 8,9% olub.
Qeyri-faiz üzrə xalis zərər demək olar dəyişməyib
2025-ci ildə FINCA Azerbaijan-ın qeyri-faiz üzrə xalis zərəri 13 milyon 760 min manat təşkil edib. 2024-cü ildə bu göstərici 13 milyon 763 min manat idi. Beləliklə, qeyri-faiz üzrə xalis zərər 3 min manat və ya 0,02% azalıb.
İnzibati və əməliyyat xərcləri isə demək olar sabit qalıb. 2025-ci ildə bu xərclər 13 milyon 197 min manat olub. 2024-cü ildə göstərici 13 milyon 160 min manat təşkil etmişdi. Artım 37 min manat və ya 0,3% olub.
Xarici valyuta törəmələri üzrə xalis nəticələrdən zərər isə 692 min manatdan 547 min manata düşüb. Azalma 145 min manat və ya 21% təşkil edib.
Vergidən əvvəl mənfəət 44% azalıb
Hesabat ilində təşkilatın vergidən əvvəl mənfəəti 1 milyon 938 min manat olub. 2024-cü ildə bu göstərici 3 milyon 470 min manat təşkil etmişdi. Beləliklə, vergidən əvvəl mənfəət 1 milyon 532 min manat və ya 44,1% azalıb.
Mənfəət vergisi xərci isə 315 min manatdan 318 min manata yüksəlib. Artım 3 min manat və ya 1% olub. Nəticədə, təşkilatın il üzrə xalis mənfəəti 3 milyon 155 min manatdan 1 milyon 620 min manata düşüb.
Aktivlər 1,4 milyon manat azalıb
31 dekabr 2025-ci il tarixinə FINCA Azerbaijan-ın cəmi aktivləri 75 milyon 29 min manat təşkil edib. 2024-cü ilin sonunda aktivlər 76 milyon 379 min manat idi.Beləliklə, aktivlər 1 milyon 350 min manat və ya 1,8% azalıb.
Kredit portfeli kiçilib
Aktivlərin əsas hissəsini müştərilərə verilmiş kreditlər təşkil edib. 2025-ci ilin sonunda kredit portfeli 62 milyon 956 min manat olub. Bu göstərici 2024-cü illə müqayisədə 964 min manat və ya 1,5% azdır.
Pul vəsaitləri və onların ekvivalentləri isə 8 milyon 507 min manatdan 6 milyon 582 min manata düşüb. Azalma 1 milyon 925 min manat və ya 22,6% təşkil edib.
Cəlb edilmiş vəsaitlər azalıb, buraxılmış borc qiymətli kağızları kəskin artıb
2025-ci ilin sonunda təşkilatın cəmi öhdəlikləri 57 milyon 571 min manat olub. 2024-cü ilin sonunda bu göstərici 58 milyon 284 min manat təşkil etmişdi. Azalma 713 min manat və ya 1,2% olub.
Öhdəliklərin strukturunda diqqətçəkən əsas dəyişiklik cəlb edilmiş vəsaitlərin azalması, əvəzində isə buraxılmış borc qiymətli kağızlarının artmasıdır.
Cəlb edilmiş vəsaitlər 47 milyon 666 min manatdan 35 milyon 232 min manata düşüb. Bu, 12 milyon 434 min manat və ya 26,1% azalma deməkdir.
Bunun qarşılığında buraxılmış borc qiymətli kağızları 7 milyon 281 min manatdan 18 milyon 446 min manata yüksəlib. Artım 11 milyon 165 min manat və ya 153,3% təşkil edib.
Bu dinamika göstərir ki, təşkilat 2025-ci ildə maliyyələşmə mənbələrinin strukturunda dəyişiklik edib: cəlb edilmiş vəsaitlərin payı azalıb, borc qiymətli kağızları vasitəsilə maliyyələşmə isə əhəmiyyətli dərəcədə artıb.
Kapital 3,5% azalıb
31 dekabr 2025-ci il tarixinə FINCA Azerbaijan-ın cəmi kapitalı 17 milyon 458 min manat təşkil edib. 2024-cü ilin sonunda kapital 18 milyon 94 min manat idi. Beləliklə, kapital 636 min manat və ya 3,5% azalıb.
Nizamnamə kapitalı dəyişməyərək 3 milyon 756 min manat səviyyəsində qalıb. Bölüşdürülməmiş mənfəət isə 14 milyon 338 min manatdan 13 milyon 702 min manata düşüb. Azalma 636 min manat və ya 4,4% olub.
Təhlil
"FINCA Azerbaijan" 2025-ci ildə mənfəətlə işləməyə davam etsə də, təşkilatın gəlirlilik göstəricilərində zəifləmə müşahidə olunub.Əsas mənfi faktor faiz xərclərinin faiz gəlirlərindən daha sürətli artmasıdır. Faiz gəliri 4,1% artsa da, faiz xərclərinin 33,4% artması xalis faiz marjasına təzyiq yaradıb.
Kredit portfelinin 1,5% azalması da gəlir bazasının genişlənməsini məhdudlaşdırıb. Bununla yanaşı, kredit zərərlərinin bərpasından daxilolmaların 30,1% azalması xalis faiz gəlirinin daha da aşağı düşməsinə səbəb olub.
Balans tərəfdə aktivlərin cəmi 1,8% azalması kəskin geriləmə olmasa da, pul vəsaitlərinin 22,6% azalması likvid vəsaitlərdə azalma olduğunu göstərir. Kredit portfeli hələ də aktivlərin əsas hissəsini təşkil edir: 2025-ci ilin sonunda müştərilərə verilmiş kreditlər təşkilatın cəmi aktivlərinin təxminən 84%-nə bərabər olub.
Maliyyələşmə strukturunda isə ciddi dəyişiklik baş verib. Cəlb edilmiş vəsaitlər 12 milyon 434 min manat azalıb, buraxılmış borc qiymətli kağızları isə 11 milyon 165 min manat artıb. Bu, təşkilatın borclanma mənbələrini diversifikasiya etdiyini və bazar alətləri vasitəsilə maliyyələşməni artırdığını göstərir.
Kapitalın 3,5% azalması və xalis mənfəətin 48,7% düşməsi təşkilatın rentabelliyində zəifləmə olduğunu göstərir. 2025-ci ildə aktivlərin gəlirliliyi təxminən 2,2%, kapitalın gəlirliliyi isə 9,3% olub. 2024-cü ildə bu göstəricilər müvafiq olaraq təxminən 4,1% və 17,4% səviyyəsində idi.
Ümumilikdə, "FINCA Azerbaijan" 2025-ci ili mənfəətlə başa vursa da, hesabat ili təşkilat üçün daha yüksək maliyyələşmə xərcləri, daha zəif xalis faiz gəliri və azalan rentabellik ilə xarakterizə olunub.