Topladıqları hər 100 manatın orta hesabla 49,9 manatını ödəniş kimi həyata keçiriblər - Ödəniş/yığım nisbəti 50%-ə yaxındır

2026-cı ilin yanvar-aprel aylarında Azərbaycanda fəaliyyət göstərən sığorta şirkətləri üzrə hesablanmış sığorta haqları 610 milyon 216 min manat, həyata keçirilmiş sığorta ödənişləri isə 304 milyon 353 min manat təşkil edib.
Bu barədə Marja.az Mərkəzi Banka istinadən xəbər verir. 
2025-ci ilin yanvar-aprel aylarında Azərbaycandakı 16 sığorta şirkətinin xətti 588 milyon 466 min manat sığorta haqqı toplanımış, 231 milyon 333 min manat sığorta ödənişləri həyata keçirilmişdi.  Ötən ilin eyni dövrünə nisbətən hesablanmış sığorta haqları 3,7 % və ya 21 milyon 750 min manat, sığorta ödənişləri 31,6 % və ya 73 milyon 20 min manat artıb.
Məlumatlara əsasən, sığorta bazarında yığımlar ödənişləri 305 milyon 863 min manat üstələyib. Başqa sözlə, şirkətlər topladıqları hər 100 manat sığorta haqqının orta hesabla 49,9 manatını ödəniş kimi həyata keçiriblər. Bu da ümumi bazar üzrə ödəniş/yığım nisbətinin 49,9% olduğunu göstərir.
Bazarın yarıdan çoxu "Paşa Həyat Sığorta"nın payına düşüb
Yanvar-aprel aylarında ən çox sığorta haqqı hesablayan şirkət "Paşa Həyat Sığorta" ASC olub. Şirkət 4 ayda 309 milyon 834 min manat sığorta haqqı hesablayıb. Bu, ümumi bazarın təxminən 50,8%-i deməkdir.
"Paşa Həyat Sığorta" eyni zamanda ödənişlər üzrə də lider olub. Şirkət hesabat dövründə 168 milyon 99 min manat sığorta ödənişi həyata keçirib. Bu göstərici ümumi ödənişlərin 55,2%-nə bərabərdir. Şirkətin ödəniş/yığım nisbəti 54,3% təşkil edib.
İkinci ən böyük göstərici "Paşa Sığorta" ASC-də qeydə alınıb. Şirkətin sığorta haqları 149 milyon 424 min manat, ödənişləri isə 52 milyon 502 min manat olub. "Paşa Sığorta" bazar üzrə sığorta haqlarının 24,5%-ni, ödənişlərin isə 17,3%-ni formalaşdırıb. Şirkətdə ödəniş/yığım nisbəti 35,1% səviyyəsində olub.
Beləliklə, yalnız iki şirkət — "Paşa Həyat Sığorta" və "Paşa Sığorta" birlikdə 459 milyon 258 min manat sığorta haqqı hesablayıb. Bu, bazarın təxminən 75,3%-i deməkdir. Ödənişlər üzrə isə bu iki şirkətin ümumi göstəricisi 220 milyon 601 min manat olub ki, bu da bazar ödənişlərinin 72,5%-nə yaxındır.
Ən yüksək ödəniş/yığım nisbəti "Atəşgah Həyat" və "A-Group"da olub
Ödənişlərin sığorta haqlarına nisbəti baxımından ən yüksək göstəricilərdən biri "Atəşgah Həyat" Sığorta Şirkəti ASC-də qeydə alınıb. Şirkət 4 ayda 39 milyon 414 min manat sığorta haqqı hesablayıb, 34 milyon 735 min manat ödəniş edib. Bu halda ödəniş/yığım nisbəti 88,1% təşkil edib.
"A-Group Sığorta Şirkəti" ASC üzrə isə sığorta haqları 5 milyon 404 min manat, ödənişlər 4 milyon 450 min manat olub. Şirkətin ödəniş/yığım nisbəti 82,3% təşkil edib.
"Atəşgah" Sığorta Şirkəti ASC üzrə də ödəniş səviyyəsi yüksək olub. Şirkət 21 milyon 842 min manat sığorta haqqı hesablayıb, 14 milyon 128 min manat ödəniş həyata keçirib. Nəticədə ödəniş/yığım nisbəti 64,7% olub.
Bəzi şirkətlərdə ödənişlər yığımlarla müqayisədə xeyli aşağıdır
Mərkəzi Bankın açıqladığı cədvəldə bir sıra şirkətlər üzrə ödənişlərin sığorta haqlarına nisbətən çox aşağı olduğu görünür.
Məsələn, "Aqrar Sığorta" ASC 4 ayda 11 milyon 857 min manat sığorta haqqı hesabladığı halda, ödənişləri cəmi 301 min manat olub. Bu, ödəniş/yığım nisbətinin 2,5% təşkil etdiyini göstərir.
"Qala Həyat" Sığorta Şirkəti ASC üzrə sığorta haqları 8 milyon 864 min manat, ödənişlər isə 971 min manat olub. Şirkətin ödəniş/yığım nisbəti 11% təşkil edib.
"Meqa Həyat Sığorta" ASC üzrə isə sığorta haqları 9 milyon 634 min manat, ödənişlər 1 milyon 158 min manat olub. Bu halda ödəniş/yığım nisbəti 12% səviyyəsində formalaşıb.
Həyat sığortası bazarda dominant mövqedədir
Həyat sığortası üzrə fəaliyyət göstərən şirkətlər — "Paşa Həyat Sığorta", "Atəşgah Həyat", "Qala Həyat", "Xalq Həyat Sığorta" və "Meqa Həyat Sığorta" birlikdə 371 milyon 534 min manat sığorta haqqı hesablayıblar. Bu, ümumi bazarın 60,9%-i deməkdir.
Bu şirkətlərin həyata keçirdiyi ödənişlər isə 207 milyon 22 min manat təşkil edib. Nəticədə həyat sığortası şirkətlərinin ümumi ödənişlərdə payı 68% olub. Bu göstərici həyat sığortasının təkcə yığımlarda deyil, ödənişlərdə də bazarın əsas hissəsini formalaşdırdığını göstərir.
Yekun
2026-cı ilin ilk 4 ayının göstəriciləri sığorta bazarında yüksək konsentrasiyanın davam etdiyini göstərir. Xüsusilə "Paşa Həyat Sığorta" və "Paşa Sığorta" bazarın əsas hissəsini formalaşdırır. Bu iki şirkətin yığımlarda 75%-dən çox, ödənişlərdə isə 72%-dən çox paya malik olması rəqabət strukturunun böyük oyunçular ətrafında cəmləndiyini göstərir.
Digər tərəfdən, ümumi bazar üzrə ödəniş/yığım nisbətinin 49,9% olması sığorta şirkətlərinin topladıqları vəsaitin təxminən yarısını ödənişlərə yönəltdiyini göstərir. Lakin şirkətlər üzrə fərqlər ciddi şəkildə dəyişir: bəzi şirkətlərdə bu göstərici 80%-dən yuxarı, bəzilərində isə 10%-dən aşağıdır.
Bu fərq sığorta portfelinin strukturu, məhsul növləri, risklərin reallaşma səviyyəsi və şirkətlərin fəaliyyət istiqamətləri ilə bağlı ola bilər. Xüsusilə həyat sığortası şirkətlərinin həm yığımlarda, həm də ödənişlərdə yüksək paya malik olması bazarda həyat sığortasının aparıcı istiqamətə çevrildiyini göstərir.