Bütün günü uzanmaq və heç nə etməmək istəyi tənbəllik deyil, ciddi siqnaldır: Karl Yunqun müdrik fikri

Bəzən hətta adət etdiyimiz gündəlik işlər belə həddindən artıq ağır görünür. Divandan qalxmaq, mesajlara cavab vermək və ya ev işləri ilə məşğul olmaq istəyi olmur. İnsan özünü fəaliyyətsizliyə görə qınayır, toparlanmağa çalışır, amma bundan gücü artmır.
Psixologiyada belə vəziyyət həmişə intizamsızlıqla əlaqələndirilmir. Bəzən heç nə etmək istəməməyin arxasında yığılmış yorğunluq, emosional gərginlik və ya daxili konflikt dayanır. Karl Qustav Yunqun şüuraltı və daxili ziddiyyətlərlə bağlı ideyaları belə dövrlərə başqa cür baxmağa imkan verir.
Niyə heç nə etmək istəməmək həmişə tənbəllik demək deyil?
Müasir həyat ritmi insanı daim öz məhsuldarlığını qiymətləndirməyə məcbur edir. Hətta boş vaxtını belə bir çoxları faydalı fəaliyyətlərlə doldurmağa çalışır: kitab oxumaq, idman etmək, evi yığışdırmaq və ya nəsə öyrənmək.
Buna görə konkret məqsədi olmayan adi istirahət çox vaxt günahkarlıq hissi yaradır. İnsana elə gəlir ki, vaxtını boşuna keçirir, halbuki orqanizmin uzunmüddətli yüklənmədən sonra bərpaya ehtiyacı ola bilər.
Zahiri fəaliyyətsizlik daxildə heç bir prosesin getmədiyi anlamına gəlmir. İnsan istirahət edəndə də yaşadığı hadisələri düşünməyə, təəssüratlarını mənalandırmağa və yığılmış emosiyaları emal etməyə davam edir.
Yunqun analitik psixologiyası baxımından daxili ziddiyyətlər insan onları tam dərk etməsə belə, davranışına təsir göstərə bilər. Bununla belə, divanda uzanmaq istəyinin hər dəfə psixoloji yenidənqurmanın əlaməti olduğunu iddia etmək düzgün olmazdı.
Daimi yorğunluğun arxasında hansı səbəblər dayana bilər?
Bəzən hərəkət etmək istəyinin itməsi uzunmüddətli stressdən sonra yaranır. İnsan uzun müddət vəzifələrini yerinə yetirir, başqalarının problemlərini həll edir və öz ehtiyaclarını təxirə salır. Zaman keçdikcə adi yük belə getdikcə daha çox səy tələb etməyə başlayır.
Digər mümkün səbəb həyatdan narazılıqdır. İş, münasibətlər və ya gündəlik həyat əvvəlki məmnunluğu vermir, amma dəyişiklik etməyə qərar vermək hələ də çətin görünür.
Yaşanıb başa çatdırılmamış emosional təcrübələr də insanın aktivliyinə təsir edə bilər. Yaxın insanın itkisi, ağrılı ayrılıq və ya başqa ağır hadisədən sonra emosional bərpa üçün daha çox vaxt lazım ola bilər.
Bəzən yorğunluq qeyri-müəyyənliklə bağlı olur. Əvvəlki məqsədlər artıq vacib görünmür, yeniləri isə hələ formalaşmayıb. Belə dövrdə hətta gündəlik işlər üçün motivasiya tapmaq çətinləşir.
Fiziki səbəbləri də unutmaq olmaz. Yuxu çatışmazlığı, bəzi xəstəliklər və depressiv vəziyyətlər də güclü halsızlıqla müşayiət oluna bilər.
Daim özünü qınamadan vəziyyəti necə anlamaq olar?
Özünüzü tənbəllikdə ittiham etmək əvəzinə, hərəkət etmək istəyinin hansı şəraitdə itdiyinə diqqət yetirməyə çalışın.
Sonuncu dəfə nə vaxt həqiqətən dincəlmiş hiss etdiyinizi, hansı fəaliyyətlərin sizi daha çox yorduğunu və son vaxtlar həyatınızda nələrin dəyişdiyini düşünün.
Fikirləri dəftərə yazmaq da faydalı ola bilər. Hər problemin dərhal həllini tapmaq vacib deyil. Bəzən sadəcə yaşadıqlarınızı sözlə ifadə etmək onların səbəblərini daha yaxşı anlamağa kömək edir.
Özünüzə bir neçə sadə sual da verə bilərsiniz: Mən nədən yorulmuşam? Hansı öhdəlikləri özümü məcbur edərək yerinə yetirirəm? Özümü normal hiss etmək üçün hazırda mənə nə çatmır?
Eyni zamanda, istirahəti də "düzgün yerinə yetirilməli" növbəti tapşırığa çevirmək lazım deyil. Bəzən plan və öhdəlik olmadan bir neçə sakit saat həqiqətən gücü bərpa etməyə kömək edir.
Amma apatiya həftələrlə davam edirsə, yuxu pozuntuları, əvvəllər maraqlı olan fəaliyyətlərə marağın itməsi ilə müşayiət olunursa və ya gündəlik həyata mane olursa, həkimə və ya psixi sağlamlıq üzrə mütəxəssisə müraciət etmək daha yaxşıdır. Bunun üçün aylarla gözləmək lazım deyil.
Aktivliyin müvəqqəti azalması insanı tənbəl etmir. Bəzən orqanizmin sadəcə istirahətə ehtiyacı olur, bəzən isə belə vəziyyət diqqət tələb edən problemlərə işarə edir. Əsas məsələ səbəbləri anlamaq əvəzinə özünü daim tənqid etməməkdir. / banker.az