Depozit yerləşdirənlərin sayı REKORD vurub

Azərbaycanda 2025-ci ilin ilk on ayı ərzində bank sektoru üzrə müddətli əmanətçilərin unikal FİN üzrə müştəri sayı və əhalinin depozitləri nəzərəçarpacaq artım nümayiş etdirib. 10 aya əlavə 32 min müştəri gəlib.
Banker.az bunu Azərbaycan Mərkəzi Bankına istinadən xəbər verir.
Cari ilin yanvar ayında 154 181 nəfər olan müddətli əmanətçilərin sayı oktyabrda 185 969 nəfərə çataraq 10 ayda 31 788 nəfər və ya təxminən 20.6% artıb. Artım hər ay ardıcıl davam edib və xüsusilə mart–iyun dövründə daha sürətli idi.
2023-cü ilin sonunda ölkədə müddətli əmanət yerləşdirən "unikal" müştərilərin sayı 106 723 nəfər idi.
Mərkəzi Bank ilin əvvəli açıqlamasında demişdi ki, hazırda artımın böyük hissəsi xırda məbləğli əmanətçilərin hesabına baş verib. Belə ki, yeni unikal əmanətçilərin 77,6 %-ni 30 000 manatadək məbləğdə əmanətləri olanlar təşkil edib.
Əhalinin banklardakı depozitləri də ilin əvvəlindən bəri yüksəlib. Yanvarda 14.39 mlrd manat olan əmanətlər oktyabr ayında 15.55 mlrd manata çatıb. Bu, 1.16 mlrd manatlıq və ya təxminən 8.1% illik artım deməkdir. Depozit portfelində yay aylarında müəyyən dalğalanma olsa da, ümumi istiqamət sabit yüksəlişlə yekunlaşıb. Hazırda depozitlərin 9.88 mlrd. manatı müddətli əmanətlər, o cümlədən, bunun da 3,13 mlrd. manat ekvivalenti xarici valyutadır.
Hazırda Azərbaycanda milli valyutada aylıq 200 manatadək olan depozit faizləri 10%-lik vergidən azaddır. Digər vergi güzəşti isə 18 aydan yuxarı müddəti əhatə edən əmanətlərdə vergi tətbiq edilmir.
Unikal əmanətçilər kimlərdir?
Bank sektorunda "unikal" əmanətçi dedikdə, bir və ya bir neçə bankda müddətli əmanətləri olan şəxslər nəzərdə tutulur. Məsələn, bir şəxsin 5 müxtəlif bankda müddətli əmanəti mövcuddursa, o, ümumi statistikada yalnız bir unikal əmanətçi kimi qeyd olunur. Bu yanaşma, bank sektorunda əmanətçilərin real sayını daha dəqiq təyin etməyə imkan verir..
Unikal əmanətçilərin sayının artmasının gəlincə, AMB bunun bir neçə əsas səbəbi olduğunu vurğulayıb. Pul siyasətinin təkmilləşdirilməsi, vergi güzəştlərinin tətbiqi və əmanətlərin sığortalanması bu dinamikanı şərtləndirən amillərdən hesab olunur.
Mərkəzi Bank vurğulayır ki, faiz kanalının ötürücülüyünü artırmaq istiqamətində atılan addımlar əmanətlərə marağı yüksəldib. Bununla yanaşı, milli valyutada olan əmanətlər üzrə tətbiq edilən vergi güzəştləri əhalini vəsaitlərini banklarda yerləşdirməyə həvəsləndirib. Əmanətlərin artımına, həmçinin xüsusilə xırda məbləğli əmanətçilər üçün risklərin azalması səbəb olub.
Bu müsbət dinamika ölkədə maliyyə inklüzivliyinin genişləndirilməsinə, bank sektorunun stabil inkişafına və iqtisadiyyatda vəsaitlərin daha effektiv dövriyyəsinə töhfə verir.