"Azərbaycan Mikro-Kredit" BOKT-un xalis mənfəəti kəskin azalıb

"Azərbaycan Mikro-Kredit Bank Olmayan Kredit Təşkilatı" ASC 2025-ci ili 202 min 754 manat xalis mənfəətlə başa vurub. Bu, 2024-cü illə müqayisədə 578 min 270 manat və ya 74% azdır. 2024-cü ildə BOKT-un xalis mənfəəti 781 min 24 manat olmuşdu.
Marja.az-ın Şirkətin maliyyə hesabatına əsasən məlumatına görə, 2025-ci ildə faiz gəlirləri 2 milyon 608 min manat təşkil edib. Halbuki 2024-cü ildə bu göstərici 4 milyon 843 min manat idi. Beləliklə, faiz gəlirləri 2 milyon 235 min manat və ya 46,1% azalıb.
VTB-də minimal faiz dərəcəsi ilə nağd kredit 9.9%-dən
Eyni zamanda BOKT-un faiz xərcləri də kəskin azalıb. 2024-cü ildə 1 milyon 411 min manat olan faiz xərcləri 2025-ci ildə 596 min manata düşüb. Azalma 815 min manat və ya 57,8% təşkil edib.
Bunun nəticəsində kredit zərəri ehtiyatından əvvəl xalis faiz gəliri 3 milyon 432 min manatdan 2 milyon 12 min manata enib. Bu isə 1 milyon 420 min manat və ya 41,4% azalma deməkdir.
Xalis faiz gəliri 38% azalıb
Hesabat ilində "Azərbaycan Mikro-Kredit" BOKT-un xalis faiz gəliri 2 milyon 45 min manat olub. 2024-cü ildə bu göstərici 3 milyon 272 min manat təşkil etmişdi. Beləliklə, xalis faiz gəliri 1 milyon 228 min manat və ya 37,5% azalıb.
Əməliyyat xərcləri isə 2024-cü illə müqayisədə azalıb. Belə ki, BOKT-un əməliyyat xərcləri 2 milyon 573 min manatdan 1 milyon 825 min manata düşüb. Azalma 748 min manat və ya 29,1% təşkil edib.
Bununla yanaşı, əməliyyat xərclərindəki azalma faiz gəlirlərindəki geriləməni tam kompensasiya etməyib. Nəticədə şirkətin mənfəət vergisindən əvvəl mənfəəti 984 min 695 manatdan 260 min 026 manata enib. Bu göstərici üzrə azalma 724 min 669 manat və ya 73,6% təşkil edib.
Mənfəət vergisi xərci isə 203 min 671 manatdan 57 min 272 manata düşüb. Vergidən sonra şirkətin illik xalis mənfəəti 202 min 754 manat olub.
Aktivlər 1,5 milyon manat azalıb
2025-ci ilin sonuna "Azərbaycan Mikro-Kredit" BOKT-un cəmi aktivləri 7 milyon 699 min manat təşkil edib. 2024-cü ilin sonunda aktivlər 9 milyon 190 min manat idi. Beləliklə, şirkətin aktivləri 1 milyon 491 min manat və ya 16,2% azalıb.
Aktivlərdə azalmanın əsas səbəbi müştərilərə verilmiş kreditlərin azalmasıdır. BOKT-un kredit portfeli 2024-cü ilin sonunda 8 milyon 157 min manat olduğu halda, 2025-ci ilin sonunda 6 milyon 658 min manata düşüb. Bu, 1 milyon 499 min manat və ya 18,4% azalma deməkdir.
Buna baxmayaraq, şirkətin pul vəsaitləri əhəmiyyətli artıb. 2024-cü ilin sonunda 62 min 688 manat olan pul vəsaitləri və onların ekvivalentləri 2025-ci ilin sonunda 304 min 442 manata yüksəlib. Artım 241 min 754 manat və ya 3,9 dəfə təşkil edib.
Öhdəliklər 22% azalıb, kapital artıb
BOKT-un cəmi öhdəlikləri 2025-ci ilin sonunda 6 milyon 164 min manat olub. Bu göstərici 2024-cü ilin sonunda 7 milyon 858 min manat idi. Beləliklə, öhdəliklər 1 milyon 694 min manat və ya 21,6% azalıb.
Əsas öhdəlik maddəsi olan müddətli borc vəsaitləri 7 milyon 537 min manatdan 5 milyon 911 min manata düşüb. Azalma 1 milyon 626 min manat və ya 21,6% təşkil edib.
Digər öhdəliklər isə 225 min manatdan 154 min manata enib. Bu maddə üzrə azalma 70 min 836 manat və ya 31,5% olub.
Şirkətin cəmi kapitalı 1 milyon 332 min manatdan 1 milyon 535 min manata yüksəlib. Kapital artımı 202 min 754 manat və ya 15,2% təşkil edib. Bu artım əsasən 2025-ci ildə əldə edilmiş xalis mənfəətin yığılmış zərərin azalmasına yönəlməsi ilə bağlıdır.
2025-ci ilin sonunda BOKT-un yığılmış zərəri 186 min 769 manat olub. 2024-cü ilin sonunda bu göstərici 389 min 523 manat idi. Beləliklə, yığılmış zərər 202 min 754 manat və ya 52,1% azalıb.
Səhmdar strukturunda dəyişiklik olub
Hesabata əsasən, 31 dekabr 2025-ci il tarixinə "Azərbaycan Mikro-Kredit BOKT" ASC-nin səhmdarları Kazım Hüseynov və Sabuhi Əzizov olub. Onların hər biri şirkətin kapitalında 50% paya malikdir. 2024-cü ilin sonunda isə səhmdar strukturunda Kazım Hüseynov 20%, Sabuhi Əzizov 20%, Elmar Məmmədov isə 60% paya sahib idi.
Şirkətin nizamnamə kapitalı 1 milyon 722 min manat təşkil edir. BOKT-un hüquqi ünvanı Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Nizami küçəsi, ev 68-dir. Hesabata görə, şirkətin Azərbaycanda 4 filialı mövcuddur.
Təhlil
"Azərbaycan Mikro-Kredit" BOKT-un 2025-ci il nəticələri göstərir ki, şirkət il ərzində kredit portfelini və borc öhdəliklərini azaldıb. Bu, bir tərəfdən risklərin və maliyyə yükünün azalması baxımından müsbət qiymətləndirilə bilər. Digər tərəfdən, kredit portfelinin daralması faiz gəlirlərinə ciddi təsir göstərib və nəticədə xalis mənfəət kəskin azalıb.
Müsbət məqam odur ki, şirkətin kapitalı artıb, yığılmış zərəri azalıb və pul vəsaitləri yüksəlib. Kapitalın aktivlərə nisbəti 2024-cü ildəki 14,5%-dən 2025-ci ildə 19,9%-ə qalxıb. Bu, kapital dayanıqlığının nisbətən gücləndiyini göstərir.
Bununla belə, gəlirlilik göstəricilərində ciddi zəifləmə var. Şirkətin aktivlər üzrə gəlirliliyi 2024-cü ildə təxminən 8,5% olduğu halda, 2025-ci ildə 2,6%-ə enib. Kapital üzrə gəlirlilik isə 58,6%-dən 13,2%-ə düşüb.
Ümumilikdə, 2025-ci il "Azərbaycan Mikro-Kredit" BOKT üçün daha çox balansın kiçilməsi, öhdəliklərin azaldılması və kapital mövqeyinin nisbətən yaxşılaşdırılması ili kimi xarakterizə olunur. Lakin əsas çağırış kredit portfelinin və faiz gəlirlərinin azalması fonunda gəlirliliyin bərpasıdır.