"Bank Melli İran"ın Bakı filialı daha az qazanıb - Xalis mənfəəti kəskin azalıb

"Bank Melli İran" Bakı filialı 2026-cı ilin yanvar-iyun aylarını 2 milyon 324 min 312.61 manat xalis mənfəətlə başa vurub. Bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 900 min 242.95 manat və ya 27.9% azdır.
Marja.az təqdim edilmiş maliyyə hesabatlarına istinadən xəbər verir ki, filial 2025-ci ilin ilk 6 ayında 3 milyon 224 min 555.56 manat xalis mənfəət əldə etmişdi.
2026-cı ilin ilk yarısında bank filialının faiz gəlirləri 2 milyon 681 min 115.52 manat olub. Bu göstərici ötən ilin eyni dövründə 2 milyon 834 min 606.44 manat təşkil etmişdi. Beləliklə, faiz gəlirləri 153 min 490.92 manat və ya 5.4% azalıb. Faiz xərcləri hər iki dövrdə 0 manat olduğundan xalis faiz gəlirləri də eyni həcmdə azalma göstərib.
Mənfəətin azalmasına təsir edən əsas amillərdən biri aktivlər üzrə ehtiyatlarla bağlı göstəricinin azalması olub. Bu maddə üzrə məbləğ 2025-ci ilin yanvar-iyun aylarında 1 milyon 128 min 561.02 manat olduğu halda, 2026-cı ilin eyni dövründə 661 min 59.56 manata düşüb. Azalma 467 min 501.46 manat və ya 41.4% təşkil edib.
Bundan başqa, xarici valyuta mövqeyinin yenidən qiymətləndirilməsi üzrə nəticə də kəskin dəyişib. 2025-ci ilin ilk yarısında bu maddə üzrə 177 min 37.28 manat gəlir qeydə alınmışdısa, 2026-cı ilin yanvar-iyun aylarında 57 min 922.71 manat xərc yaranıb. Nəticədə bu istiqamət üzrə mənfi fərq 234 min 959.99 manat təşkil edib.
İnzibati xərclər isə 851 min 431.60 manatdan 953 min 79.87 manata yüksəlib. Artım 101 min 648.27 manat və ya 11.9% olub.
"Bank Melli İran" Bakı filialının cəmi aktivləri 2026-cı il iyunun 30-na 121 milyon 531 min 986.52 manat təşkil edib. Bu göstərici 2025-ci ilin sonu ilə müqayisədə 1 milyon 240 min 908.78 manat və ya 1.03% artıb. 2025-ci ilin sonunda filialın aktivləri 120 milyon 291 min 77.74 manat idi.
Hesabat dövründə bank filialının aktiv strukturunda ciddi dəyişiklik baş verib. Ödəniş tarixinədək saxlanılan qiymətli kağızlara investisiyalar 21 milyon 688 min 69.15 manatdan 59 milyon 53 min 569.51 manata yüksəlib. Bu, 37 milyon 365 min 500.36 manat və ya 172.3% artım deməkdir.
Eyni zamanda maliyyə institutlarından alınacaq vəsaitlər kəskin azalıb. Bu göstərici 55 milyon 61 min manatdan 17 milyon 637 min 256.97 manata düşüb. Azalma 37 milyon 423 min 743.03 manat və ya 68% təşkil edib.
Nağd pul vəsaitləri və digər banklardakı müxbir hesablar isə 36 milyon 99 min 573.37 manatdan 37 milyon 23 min 51.17 manata yüksəlib. Artım 923 min 477.80 manat və ya 2.6% olub.
Müştərilərə verilmiş kreditlər 2 milyon 309 min 311.46 manatdan 2 milyon 402 min 336.32 manata çatıb. Kredit portfeli 93 min 24.86 manat və ya 4% artıb. Bununla belə, kreditlərin cəmi aktivlərdə payı aşağı olaraq qalır.
Filialın cəmi öhdəlikləri isə azalıb. 2025-ci ilin sonunda 66 milyon 938 min 482.11 manat olan öhdəliklər 2026-cı il iyunun 30-na 65 milyon 855 min 78.28 manata düşüb. Azalma 1 milyon 83 min 403.83 manat və ya 1.6% təşkil edib.
Öhdəliklərin strukturunda müştəri hesabları 37 milyon 100 min 983.71 manatdan 36 milyon 308 min 688.55 manata enib. Bu göstərici 792 min 295.16 manat və ya 2.1% azalıb.
Subordinasiya borc öhdəlikləri də 18 milyon 19 min 800 manatdan 17 milyon 425 min 800 manata düşüb. Azalma 594 min manat və ya 3.3% olub.
Maliyyə institutları qarşısında öhdəliklər isə 11 milyon 370 min 450.66 manatdan 11 milyon 767 min 977.28 manata yüksəlib. Bu maddə üzrə artım 397 min 526.62 manat və ya 3.5% təşkil edib.
Kapital göstəricilərində müsbət dinamika qeydə alınıb. "Bank Melli İran" Bakı filialının cəmi kapitalı 53 milyon 352 min 595.63 manatdan 55 milyon 676 min 908.24 manata yüksəlib. Kapital 2 milyon 324 min 312.61 manat və ya 4.4% artıb.
Filialın nizamnamə kapitalı dəyişməyərək 73 milyon 611 min 171.44 manat təşkil edib. Kapitaldakı artım əsasən yığılmış zərərin azalması hesabına baş verib. Bölüşdürülməmiş mənfəət/yığılmış zərər göstəricisi mənfi 20 milyon 258 min 575.81 manatdan mənfi 17 milyon 934 min 263.20 manata yaxşılaşıb. Başqa sözlə, yığılmış zərər 2 milyon 324 min 312.61 manat və ya 11.5% azalıb.
Kapital adekvatlığı üzrə də filialın mövqeyi yüksək olaraq qalır. 2026-cı il iyunun 30-na tutulmalardan sonra məcmu kapital 73 milyon 2 min manat təşkil edib. Bu göstərici 2025-ci ilin eyni dövründə 69 milyon 974 min manat idi. Artım 3 milyon 28 min manat və ya 4.3% olub.
2026-cı ildə risk dərəcəsi üzrə ölçülmüş yekun aktivlər 13 milyon 820 min manat təşkil edib. 2026-cı ilin hesabatında I dərəcəli kapitalın adekvatlıq əmsalı 385.09%, məcmu kapitalın adekvatlıq əmsalı isə 528.24% göstərilib. Bu göstəricilər müvafiq olaraq 5% və 10% normativ tələblərdən xeyli yüksəkdir.
"Bank Melli İran" Bakı filialının 2026-cı ilin ilk yarısında mənfəətinin azalması əsasən üç faktorla izah olunur: xalis faiz gəlirlərinin azalması, xarici valyuta mövqeyinin yenidən qiymətləndirilməsi üzrə nəticənin mənfiyə keçməsi və inzibati xərclərin artması.
Filialın gəlirliliyində azalma müşahidə edilsə də, balans göstəricilərində daha konservativ və kapital baxımından dayanıqlı mövqe görünür. Hesabatdan görünür ki, "Bank Melli İran" Bakı filialı 2026-cı ilin ilk yarısında aktivlərini cüzi artırsa da, aktiv strukturunda ciddi dəyişiklik edib. Filial maliyyə institutlarından alınacaq vəsaitlərin həcmini əhəmiyyətli dərəcədə azaldaraq vəsaitlərin daha böyük hissəsini ödəniş tarixinədək saxlanılan qiymətli kağızlara yönəldib. Bu dəyişiklik filialın aktivlərini daha çox qiymətli kağızlar üzərində cəmləşdirdiyini göstərir. 2026-cı ilin iyun sonunda ödəniş tarixinədək saxlanılan qiymətli kağızlara investisiyalar cəmi aktivlərin təxminən 48.6%-ni təşkil edib. 2025-ci ilin sonunda bu göstərici təxminən 18% idi.
Kredit portfelində artım olsa da, onun ümumi aktivlərdə payı hələ də çox aşağıdır. Bu isə filialın klassik kreditləşmə modelindən daha çox likvid və aşağı riskli maliyyə alətlərinə üstünlük verdiyini göstərir.
Müsbət məqam kapitalın artması və öhdəliklərin azalmasıdır. Kapitalın aktivlərə nisbəti 2025-ci ilin sonundakı təxminən 44.4%-dən 2026-cı ilin iyun sonunda 45.8%-ə yüksəlib. Bu, filialın maliyyə dayanıqlığının gücləndiyini göstərir.
Ümumilikdə, "Bank Melli İran" Bakı filialının balansı 2026-cı ilin ilk yarısında daha konservativ və kapital baxımından daha dayanıqlı görünür. Əsas diqqətçəkən məqam aktivlərin kreditlərdən çox qiymətli kağızlarda cəmlənməsi və filialın yığılmış zərərini azaltmasıdır.