Beyin enerjisi və gen proqramlaşdırılması: hansı texnologiyalar tezliklə dünyanı dəyişəcək?

Beyin enerjisi və gen proqramlaşdırılması: hansı texnologiyalar tezliklə dünyanı dəyişəcək?Biznes analitikası sahəsində dünyanın aparıcı şirkətlərindən biri olan "CB Insights"ın ekspertlərinin fikrincə, süni intellekt, biokompüterlər, beyinə çip implantasiyası və digər texnologiyalar insanların həyatına çox mühüm təsir göstərəcək.
Hava proqnozunda süni intellektdən istifadə
Qlobal iqlim riskləri üzrə hesabata (Global Risk Report) görə, bəşəriyyət üçün risklər arasında birinci yeri təbii fəlakətlər tutur. Vəziyyəti gərginləşdirən əsas amillərdən biri iqlim dəyişikliyi səbəbindən hava anomaliyalarının artmasıdır. "CB Insights" analitikləri hesab edirlər ki, tornadoları, daşqınları, quraqlıqları və qasırğaları proqnozlaşdırmaq bacarığı 30 trilyon dollara qənaət edəcək. Bu xərclərin qarşısını ala biləcək əsas vasitə isə süni intellektə əsaslanan hava və iqlim proqnozlarıdır.
Kredit lazımdır? Sərfəli krediti seçməyə biz sizə kömək edərik
Məsələn, "Microsoft", "Google" və "Nvidia" 2024-cü ildə insanları bir kilometrə qədər dəqiqliklə atmosfer hadisələri haqqında məlumatlandıran hava proqnozu sahəsində bir sıra layihələr təqdim ediblər. Eyni zamanda sığorta və maliyyə sahəsində mövcud problemləri həll etmək üçün hava analitikası startapları da yaradılmışdır.
Ultradərin qazma texnologiyaları
Geotermal istilik mənbələri qlobal enerji balansının yalnız 0.2%-ni təşkil edir. Bununla belə, ənənəvi enerji mənbələrindən imtina etmək zərurəti və texnologiyanın inkişafı dərin qazma işlərinə investisiyaların artmasına təkan verib. Bu ideya enerji şirkətlərinin yerin qalınlığından enerji çıxarmaq üçün ənənəvi olaraq neft hasilatında istifadə edilən hidravlik parçalanma texnologiyasından istifadə etməyə başlamasından sonra yaranıb.
Mövcud qazma qurğuları 3-6 km dərinliyə getməyə qadirdir. Əgər yeni texnologiyalar 9.7 km dərinliyinə qazmanı təmin edərsə, bəşəriyyət temperaturun 400 dərəcəyə çatdığı yer qabığının dərinliklərinə çatacaq. Bu sahədəki startaplar hələ avadanlıq nümunələrinin sınaqdan keçirilməsi mərhələsindədirlər, ilk enerjinin 2026-cı ildə alınması planlaşdırılır.
Biohesablama
Biohesablama – bioloji sistemlərə əsaslanan, kompüter yaratmağı qarşısına məqsəd qoyan biologiya, mühəndislik və kompüter elminin kəsişməsində yaranan texnologiya sahəsidir. Məsələ ondadır ki, beyin superkompüter səviyyəsində hesablamalar aparır və eyni zamanda 20 Vt lampa kimi enerji sərf edir. Əgər insan neyronlarını mürəkkəb hesablama işlərini yerinə yetirməyə qadir olan çiplərlə birləşdirmək mümkün olsa, proseslərin enerji səmərəliliyi yüzlərlə artacaq.
Süni intellektin təlimi zamanı enerji sərfiyyatının azaldılması xüsusilə vacibdir. Bunun üçün o qədər iş gedir ki, rəqəmsal nəhənglər CO2 azaldılması hədəflərinə çata bilmirlər. Yeni biokompüter bu tapşırığın öhdəsindən gəlməyə kömək edəcək.
Kvant kompüter
Bu texnologiya vençur kapitalı investorları arasında ən sevimli olaraq qalır. Kvant kompüterləri ənənəvi kompüterlərlə müqayisədə informasiyanın emalına fərqli yanaşmadan istifadə edərək mürəkkəb hesablamaları qısa müddətdə həyata keçirməyə imkan verir.
Lakin kvant kompüterinin elmi hesablamalar, o cümlədən hava proqnozu və iqlim modellərinin yaradılması üçün zəruri olmasına baxmayaraq, texnologiyanın inkişafının drayveri maliyyə sektorudur. Qeyd etmək vacibdir ki, banklar, investisiya fondları və sığorta şirkətləri investisiyaların gəlirliliyini və qiymətli kağızların etibarlı portfelini hesablaya bilmək ümidi ilə innovasiyalara sərmayə qoyurlar.
Hüceyrə və epigenetik yenidən proqramlaşdırma
İnsan hüceyrə və epigenetik proqramlaşdırmadan istifadə edərək hüceyrələri və onların funksional xüsusiyyətlərini dəyişə bilir. Epigenetika – ətraf mühitin və insan davranışının genlərin fəaliyyətinə necə təsir etdiyini öyrənən elm sahəsidir. Genetik dəyişikliklərdən fərqli olaraq, epigenetik dəyişiklikləri geriyə qaytarmaq mümkündür.
Yenidən proqramlaşdırma biologiya və tibbdə qocalma əleyhinə kontekstdə istifadə olunur. Bu, ilk növbədə, bəşəriyyətin orta yaş həddinin artması ilə əlaqədardır. Belə ki, 2018-ci ildə tarixdə ilk dəfə olaraq planetdə 64 yaşdan yuxarı insanların sayı beş yaşına çatmamış uşaqların sayından çox olub. Alimlər hüceyrələri və genləri dəyişdirərək insanların aktiv həyat müddətini uzatmağın yollarını axtarırlar.
Neyrokompüter interfeysi
Beyin və müxtəlif qurğular, o cümlədən kompüterlər arasında birbaşa əlaqə quran neyrokompüter interfeyslərinə (BCI) davamlı investisiya axını var. Bu texnologiyalar hərəkət qabiliyyəti zəif olan insanlara, eləcə də insultdan sonra xəstələrin sağalmasına kömək edir. BCI-lər beynin elektrik fəaliyyətini oxuyur və bu siqnalları idarəetmə cihazlarına ötürür ki, bu da nitqi bərpa etməyə, qadcetləri və protezləri idarə etməyə imkan verir. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, yaxın 10-15 ildə bu cür texnologiyalar daha əlçatan olacaq və hətta insanlara "fikirləri ilə yazmağa" və birbaşa "beyindən beyinə" məlumat mübadiləsinə imkan verəcək.

Maraqlı     Tarix: 10 oktyabr 2024

Oxşar xəbərlər

Apple-dan tarixi təqdimat: İlk qatlanan iPhone Duo, iPhone 18 Pro, yeni Watch və AirPods modelləri təqdim edildi

Apple sentyabrın 9-da Kaliforniyanın Kupertino şəhərində yerləşən Apple Park-da "Surprise and shine" adlı illik məhsul təqdimatını keçirib. Tədbir həm şirkətin tarixində ilk qatlanan iPhone-un nümayişi, həm də sentyabrı

Çin əvvəllər Qərbin nəzarət etdiyi yüksək texnologiyalı bazarları necə ələ keçirir?

Dünyada turist obyekti kimi ziyarət edilə biləcək zavodların sayı çox deyil. Lakin Xiaomi-nin nəhəng "hiperzavodu"nda şirkət iki il əvvəl istehsal xətləri üzrə ekskursiyalar təşkil etməyə başlayandan bəri 300 mində

Nazir: Bakalavr üzrə dördillik ixtisasların bəzilərini üçillik etmək olar

Təhsil müddətində dəyişiklik gündəmdədir – 3 illik bakalavr modeli təklif olunur. "Bakalavr üzrə dörd illik ixtisasların bəzilərini üçillik etmək olar". Bunu elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev mətbuat konfransınd

Google yeni süni intellekt modelini təqdim etdi – Mətnlə virtual dünyalar yaratmaq mümkün olacaq

ABŞ-ın texnologiya nəhəngi Google-un süni intellekt tədqiqatları ilə məşğul olan "Google DeepMind" bölməsi mətn komandaları vasitəsilə real vaxt rejimində interaktiv virtual dünyalar yarada bilən yeni "Geni

Əvəzləşdirilməyən ƏDV məbləğlərinin mənfəət vergisi üzrə gəlirdən çıxılan xərclərə aid edilməsi: hüquqi təhlil

ƏDV ödəyicisi olan müəssisələrdə mal, iş və xidmətlərin alınması zamanı yaranan əlavə dəyər vergisinin (ƏDV) uçotu mənfəət vergisinin hesablanmasına birbaşa təsir göstərir. Praktikada xüsusilə iki hal üzrə suallar meydan

"Landau" sərhədləri aşdı – Özbəkistanda 2 yeni məktəb

Azərbaycanın "Landau Education Group" təhsil şirkəti Özbəkistanda iki yeni məktəb açıb. xəbər verir ki, avqustun 23-də Özbəkistanda "Landau" adına iki STEAM (Science, Technology, Engineering, and Mathematics

"İranlı nazirin Azərbaycanda təhsillə bağlı açıqlaması tamamilə yersizdir, ölkəmizin daxili işlərinə müdaxilə cəhdidir"

"İran İslam Respublikasının elm, tədqiqat və texnologiya naziri Hüseyn Simayi-Sərrafın Azərbaycanda təhsil məsələləri ilə bağlı verdiyi açıqlama təəccüb və təəssüf doğurur". Marja xəbər verirrki, bu, Azərbayca

İqtisadi modellər niyə artıq işləmir?

Gələn ay 90 yaşı tamam olacaq nüfuzlu iqtisadçıdan nə öyrənmək olar?. Bu gün mərkəzi banklar tətbiq etdikləri tədbirlərin nə dərəcədə effektiv olduğunu anlamağa çalışarkən qaçılmaz sual ortaya çıxır: uğursuzluqların səbəb

Süni intellekt 2030-cu ildə bəşəriyyəti məhv edəcək? Nvidia-nın rəhbərindən açıqlama

"Nvidia"nın baş direktoru Censen Huanq verdiyi müsahibədə 2030-cu ildə dünyanın sonunun gəlmə ehtimalının sıfır faiz olduğunu bildirib. "Nvidia Corp."un baş direktoru Censen Huanq süni intellektin bəşəriyyə


iqtisadi xeberler biznes xeberleri dollarin kursu bu gun en son xeberler rubl mezenne