2024-cü ildə rubl 13%-dən çox ucuzlaşıb - 2025-Cİ İL ÜZRƏ PROQNOZLAR

2024-cü il başa çatmaq üzrədir. Moskva birjasında sonuncu hərrac dekabrın 30-da baş tutacaq. Buna baxmayaraq, Rusiya Mərkəzi Bankı bayram günləri və 2025-ci ilin Rusiyada ilk iş günü üçün rəsmi məzənnələri müəyyən edib. Mərkəzi Bank Dolların rəsmi məzənnəsi 1,15 rubl, avronu 15 qəpik bahalaşdırıb.
Bayram və 9 yanvar üçün rəsmi valyuta məzənnələri:
VTB-də minimal faiz dərəcəsi ilə nağd kredit 10.49%-dən
ABŞ dolları — 101,68 rubl;
Avro — 106,10 rubl;
Yuan - 13,43 rubl.
Marja.az-ın məlumatına görə, 2024-cü ildə Rusiyanın valyuta bazarı üçün ən vacib hadisə noyabr ayında ABŞ-ın Rusiyanın maliyyə sektoruna qarşı yeni irimiqyaslı sanksiyaların tətbiqi oldu - məhdudiyyətlər beynəlxalq əlaqələri olan 50-dən çox Rusiya bankına, o cümlədən, Rusiya qazının Avropaya tədarükünün ödənilməsində mühüm əlaqə olan "Qazprombank" mənfi təsir göstərdi. Bundan bir həftə sonra, noyabrın 29-da dolların rəsmi məzənnəsi 2022-ci ilin mart ayının ortalarından bəri ən yüksək həddi - 109,5782 rublu gördü. 
Bunun fonunda valyuta bazarını sabitləşdirmək üçün Rusiya Bankı 2024-cü ilin sonuna qədər büdcə qaydası çərçivəsində xarici valyuta alışından imtina etmək qərarına gəldi. Bundan sonra valyuta bazarında gərginlik səngidi, məzənnə bir dollar üçün 100 rubl civarında səviyyələrə qayıtdı.
İl ərzində Mərkəzi Bankın rəsmi dollar məzənnəsi 13,4% artaraq 101 rubl olub. Rusiya valyutası ilin ikinci yarısında, xüsusən də ABŞ-ın Rusiya maliyyə sektoruna qarşı sanksiyaları fonunda itkilərinin əsas hissəsini verib. Rusiya Mərkəzi Bankının məlumatına görə, bir il əvvəl, 30 dekabr 2023-cü ildə Amerika valyutasının məzənnəsi 89,6883 rubl idi. Beləliklə, il ərzində dolların rəsmi məzənnəsi 13,37% artıb.
"Rusiya rublunun zəifləməsi tendensiyası davam edə bilər"
"RBC Investments" tərəfindən sorğuda iştirak edən analitiklərin əksəriyyəti hesab edir ki, 2025-ci ildə Rusiya rublunun Amerika valyutası qarşısında zəifləməsi tendensiyası davam edə bilər.
"Veles Capital İnvestisiya Şirkəti"nin bank və pul bazarının təhlili departamentinin rəhbəri Yuri Kravçenko, noyabrın sonunda rublun müvəqqəti zəifləməsinin "2025-ci il üçün istiləşmə" ola biləcəyini istisna etməyib.
"Geosiyasi şərtlər dəyişməz qalarsa dolların məzənnəsinin yeni tarixi maksimumlara çatması mümkündür. Ümumiyyətlə, məzənnənin hərəkət diapazonu kifayət qədər geniş ola bilər - 95 rubl –115 rubl səviyyələrində", - Yuri Kravçenko hesab edir.
"Finam" maliyyə qrupunun analitiki Aleksandr Potavinin fikrincə, birinci rübdə dolların rubla məzənnəsi 100-105 rubl diapazonunda olacaq və payıza yaxın neft qiymətləri aşağı qalacağı təqdirdə 113-118 rubla qədər zəifləyə bilər.
Öz növbəsində, "VTB My Investments"in analitikləri rublun kəskin zəifləməsi üçün fundamental ilkin şərtlər görmürlər və xarici şokların olmadığı və idxalın normallaşması şəraitində 2025-ci ilin sonuna qədər onun bir dolların zəif artımla 108 rubl səviyyəsinə çatacağını gözləyirlər.
"Digital Broker İnvestisiya Şirkəti"nin analitikləri 2025-ci ilin sonunda ABŞ dolları üçün təxminən 107 rubl və Çin yuanı üçün 14,7 rubl  səviyyəsində ümumilikdə sabit məzənnə gözləyirlər. Onların fikrincə, ilin əvvəlində yüksək faiz dərəcələri fonunda ixracatçıların xarici valyuta satışlarının artması və dövriyyə vəsaitlərinin maliyyələşdirilməsi baxımından ixracatçıların kredit portfelinin azalması rublun möhkəmlənməsinə töhfə verə bilər. Bundan əlavə, ekspertlər hesab edirlər ki, rubl birinci və ikinci rüblərdə ixracatçıların divident ödəmək üçün əlavə xarici valyuta satışı fonunda möhkəmlənə bilər.
"Promsvyazbank" 2025-ci ildə rublun mövqeyinin əhəmiyyətli dərəcədə pisləşəcəyini gözləmir. Bankın analitikləri hesab edirlər ki, ilin sonuna məzənnə bir dollar üçün 107,7 rubl və bir yuan üçün  15,5 rubl səviyyəsində olacaq.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, Dollar/Rubl məzənnəsi artıq ədalətli səviyyələrə yaxındır və proqnozlar yalnız fundamental ilkin şərtlərdəki dəyişikliklərə - Rusiyada inflyasiyanın daha sürətli artımına, xarici ticarət profisitinin daralmasına uyğun olaraq hərəkətini nəzərdə tutur. Onlar hesab edirlər ki, 2025-ci ilin sonuna kimi geosiyasi amil məzənnəyə təsirini zəiflədəcək.