AMB: Valyuta alışları manat likvidliyini artırır, faizlərə azaldıcı təsir göstərir

Cari ildə valyuta bazarında təklifin tələbi üstələməsi şəraitində Mərkəzi Bank valyuta alışları həyata keçirib və nəticədə valyuta ehtiyatları artaraq tarixi maksimuma çatıb.
Banker.az Azərbaycan Mərkəzi Bankından (AMB) bildirilib ki, valyuta ehtiyatlarındakı artım ölkənin xarici şoklara qarşı dayanıqlığını gücləndirir və uzunmüddətli məzənnə sabitliyini dəstəkləyir.
Valyuta alışları bank sistemində manat likvidliyinin artması ilə müşayiət olunur. Qeyd edilməlidir ki, valyuta alışları ilə yanaşı bank sektorunun likvidlik mövqeyinə fiskal əməliyyatlar, nağd pul dövriyyəsinin dəyişimi və digər avtonom (pul siyasətindən kənar) amillər də təsir edir.
"İzafi likvidliyin artması banklararası pul bazarında faizlərə azaldıcı təsir göstərən faktordur. Bu isə öz növbəsində gəlirlilik əyrisinə, depozit və kredit faizlərinə də təsir göstərir", – deyə AMB-dən bildirilib.
Belə şəraitdə Mərkəzi Bank pul siyasəti hədəflərinə nail olmaq, xüsusən də banklararası pul bazarındakı faizlərin kəskin tərəddüdlərini minimallaşdırmaq üçün öz arsenalındakı alətlərdən adekvat istifadə edir. Belə ki, 2026-cı ilin əvvəlindən avqust ayının sonuna Mərkəzi Bankın sterilizasiya portfeli 2 dəfədən çox artıb.
AMB qeyd edib ki, izafi likvidliyin sterilizasiyası ilə Mərkəzi Bank inflyasiyaya potensial təsirləri məhdudlaşdırır. Lakin inflyasiyanın dinamikası daxili amillərlə yanaşı, dünya ərzaq və əmtəə qiymətləri, ticarət tərəfdaşlarındakı inflyasiya prosesləri və digər xarici mənşəli xərc amillərindən də əhəmiyyətli dərəcədə təsirlənir.
Mərkəzi Bank bundan sonra da pul siyasəti alətlərini maliyyə bazarlarında gedən proseslər və bank sektorunun likvidlik mövqeyini nəzərə almaqla tətbiq edəcək. Uçot dərəcəsinə dair qərarlar isə yenilənmiş makroiqtisadi proqnozlar və inflyasiyanın risk balansında dəyişikliklər nəzərə alınmaqla veriləcək.
Qeyd edək ki, 31 avqust 2026-cı il tarixinə Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta ehtiyatları 15 milyard 301,3 milyon ABŞ dollarına çataraq tarixi maksimumunu yeniləyib. Valyuta alışları qarşılığında bank sisteminə manat daxil olması isə bazarda manat likvidliyinin, başqa sözlə, manat bolluğunun artmasına səbəb olur.