Banklar maliyyə hesabatlarını bu standart ilə təqdim edəcək – AMB-dən tələb

Azərbaycanda kommersiya bankları üçün maliyyə hesabatları standart formada təqdim ediləcək.
Banker.az xəbər verir ki, bununla bağlı Mərkəzi Bank tələb müəyyən edib. AMB sədrinin imzaladığı "Banklarda korporativ idarəetmə Standartları"nın təsdiq edilməsi barədə qərarda bildirilir.
Qeyd edək ki, son 3 ildə bir neçə bank artıq maliyyə hesabatlarını bu standard ilə təqdim edirdilər.
Məlumat istifadəçiləri üçün açıqlanan qrup məlumatların tərkibi
Bankın maliyyə göstəriciləri haqqında məlumat
1.1. Maliyyə vəziyyəti haqqında hesabat
 
min manatla
Hesabat dövrü
Ötən ilin sonu
1
Aktivlər:
1.1
Nağd pul vəsaitləri və ekvivalentləri, o cümlədən bloklaşdırılmış nağd vəsait
1.2
Ticarət və investisiya qiymətli kağızları
1.3
Banklar və digər maliyyə institutlarındakı depozitlər
1.4
Banklar və digər maliyyə institutlarına verilən kreditlər
1.5
Müştərilərə verilmiş kreditlər
1.5.1
a) istehlak kreditləri
1.5.2
b) biznes kreditləri
1.5.3
c) daşınmaz əmlak kreditləri
1.5.4
d) digər kreditlər
1.5.2
(Mümkün zərərlər üçün yaradılan məqsədli ehtiyat)
1.5.3
Müştərilərə verilmiş kreditlər (xalis)
1.6
Əmlak və avadanlıqlar
1.7
Qeyri-maddi aktivlər
1.8
Təxirə salınmış vergi aktivləri
1.9
Balansdankənar aktivlər üzrə mümkün zərərlərin ödənilməsi üçün məqsədli ehtiyat
1.10
Digər aktivlər
2
Öhdəliklər:
2.1
Depozitlər
2.1.1
a) fiziki şəxslərin depozitləri
2.1.2
b) hüquqi şəxslərin depozitləri
2.2
Mərkəzi Bank və dövlət fondları qarşısında öhdəliklər
2.3
Kredit təşkilatları və digər maliyyə institutları qarşısında öhdəliklər
2.4
Borc qiymətli kağızları
2.5
Cari vergi öhdəlikləri
2.6
Təxirə salınmış vergi öhdəliyi
2.7
Subordinasiya borc öhdəlikləri
2.8
Digər öhdəliklər
3
Kapital:
3.1
Səhmdar kapitalı
3.2
Səhmin qiymətinin dəyişməsindən gəlir (zərər)
3.3
Bölüşdürülməmiş mənfəət
3.4
Ümumi ehtiyatlar:
3.4.1
a) kreditlər, lizinqlər və digər tələblər üzrə mümkün zərərlərin ödənilməsi üçün adi ehtiyatlar
3.4.2
b) əsas vəsaitlərin qiymətləndirilməsindən adi ehtiyatlar
3.4.3
c) digər ümumi ehtiyatlar
4
Cəmi öhdəliklər və kapital
 
 
1.2. Mənfəət və zərər haqqında hesabat
 
min manatla
Cari dövr
Keçən ilin müvafiq dövrü
1
Faiz gəlirləri:
1.1
Müştərilərə verilmiş kreditlər
1.2
Banklar və digər maliyyə institutlarına verilən kreditlər üzrə faiz gəlirləri
1.3
Banklar və digər maliyyə institutlarındakı depozitlər üzrə faiz gəlirləri
1.4
Ticarət və investisiya qiymətli kağızları üzrə faiz gəlirləri
1.5
Digər faiz gəlirləri
2
Faiz xərcləri:
2.1
Depozitlər üzrə faizlər
2.2
Mərkəzi Bank və dövlət fondları qarşısında öhdəliklər üzrə faiz xərcləri
2.3
Cəlb edilmiş kreditlərə görə ödənilən faizlər
2.4
Pul bazarı alətlərinə ödənilən faizlər
2.5
Qiymətli kağızlar üzrə faizlər
2.6
Digər faiz xərcləri
3
Xalis faiz gəliri (zərəri)
 
 
4
Qeyri-faiz gəlirləri:
4.1
Alınan haqq və komissiya gəliri
4.2
Xarici valyutadan gəlir/zərər (məzənnə dəyişməsi daxil olmaqla)
4.3
Qiymətli kağızların satışından və yenidən qiymətləndirilməsindən gəlir/zərər
4.4
Digər gəlirlər
5
Qeyri-faiz xərcləri:
5.1
Əmək haqqı və digər kompensasiya növləri üzrə xərclər
5.2
Ümumi və inzibati xərclər
5.3
Amortizasiya xərcləri
5.4
Digər xərclər
6
(Mümkün zərərlər üçün yaradılan məqsədli ehtiyatlar)
7
Mənfəət vergisindən əvvəlki mənfəət (zərər)
 
 
8
Mənfəət vergisi
9
Dövr üzrə xalis mənfəət
 
 
 
1.3. Pul vəsaitlərinin hərəkəti haqqında hesabat
 
min manatla
Cari hesabat dövrü
Əvvəlki hesabat dövrü
1
Əməliyyat fəaliyyəti ilə əlaqədar pul vəsaitlərinin hərəkəti
1.1
Alınmış faizlər
1.2
Ödənilmiş faizlər
1.3
Alınmış haqq və komissiyalar
1.4
Ödənilmiş haqq və komissiyalar
1.5
Xarici valyuta əməliyyatlarından xalis gəlir
1.6
Xarici valyutada törəmə maliyyə alətlərindən realizasiya olunmuş xalis gəlir
1.7
Ödənilmiş əmək haqqı və digər kompensasiyalar
1.8
Ödənilmiş ümumi və inzibati xərclər
1.9
Ümidsiz borclardan daxilolmalar
1.10
Alınmış digər əməliyyat gəlirləri
1.11
Ödənilmiş digər əməliyyat xərcləri
2
Əməliyyat aktivlərində və öhdəliklərində dəyişikliklərdən əvvəl bank fəaliyyəti üzrə pul vəsaitlərinin hərəkəti
 
 
2.1
Əməliyyat aktivlərindən xalis artım/azalma
2.1.1
Banklara verilmiş kreditlərdə və depozitlərdə xalis artım (azalma)
2.1.2
Müştərilərə verilmiş kreditlərdə xalis artım (azalma)
2.1.3
Digər aktivlərdə xalis artım (azalma)
2.2
Əməliyyat öhdəliklərindən xalis artım/azalma
2.2.1
Banklardan və digər maliyyə təşkilatlarından cəlb olunan depozitlər üzrə xalis artım (azalma)
2.2.2
Mərkəzi Bank üzrə öhdəliklərdə xalis artım (azalma)
2.2.3
Müştərilərin depozitləri və cari hesablarında xalis artım (azalma)
2.2.4
Digər öhdəliklərdə xalis artım (azalma)
3
Mənfəət vergisindən əvvəl bank fəaliyyəti üzrə pul vəsaitlərinin hərəkəti
3.1
Ödənilmiş mənfəət vergisi
4
Əməliyyat fəaliyyəti ilə əlaqədar generasiya/istifadə edilən xalis pul vəsaitləri
5
İnvestisiya fəaliyyəti ilə əlaqədar pul vəsaitlərinin hərəkəti
5.1
Əmlak və avadanlıqların alınması və avans ödənişləri
5.2
Əmlak və avadanlıqların satılmasından daxilolmalar
5.3
Qeyri-maddi aktivlərin alınması
5.4
Qeyri-maddi aktivlərin satılmasından daxilolmalar
5.5
Alınmış dividendlər
5.6
Satış üçün nəzərdə tutulan investisiya qiymətli kağızlarının satılması və geri alınması
5.7
Digər
6
İnvestisiya fəaliyyəti ilə əlaqədar generasiya/istifadə olunan pul vəsaitlərinin hərəkəti
7
Maliyyələşdirmə fəaliyyəti ilə əlaqədar pul vəsaitlərinin hərəkəti
7.1
Digər borc öhdəliklərinin əldə olunması 
7.2
Digər borc öhdəliklərinin ödənilməsi 
7.3
Subordinasiya borclarının əldə olunması
7.4
Subordinasiya borclarının ödənilməsi
7.5
Səhmdar kapitalının buraxılmasından daxilolmalar
7.6
Digər maliyyə öhdəliklərinin cəlb edilməsi (ödənilməsi)
8
Maliyyələşdirmə fəaliyyəti ilə əlaqədar yaradılan/istifadə olunan pul vəsaitləri
9
Dövrün əvvəlinə pul vəsaitləri və pul vəsaitlərinin ekvivalentləri
10
Pul vəsaitləri və pul vəsaitlərinin ekvivalentlərində xalis artma (azalma)
11
Məzənnə dəyişikliyinin pul vəsaitləri və pul vəsaitlərinin ekvivalentlərinə təsiri
12
Dövrün sonuna pul vəsaitləri və pul vəsaitlərinin ekvivalentləri
 
1.4. Kapital strukturunda dəyişikliklər haqqında hesabat
min manatla
1
1. I dərəcəli kapital (Əsas kapital) (Məcmu kapitalın 50 faizdən  az olmamalıdır)
1.1
adi səhmlər (tam ödənilmiş paylar)
1.2
qeyri-kumulyativ müddətsiz imtiyazlı səhmlər
1.3
səhmlərin emissiyasından əmələ gələn əlavə vəsait
1.4
bölüşdürülməmiş xalis mənfəət (zərər), cəmi
1.4.1
əvvəlki illərin mənfəəti (zərəri)
1.4.2
(çıx) cari ilin zərəri
1.4.3
kapital ehtiyatları (fondları)
1.5
digər
2
I dərəcəli kapitaldan tutulmalar
3
Tutulmalardan sonra I dərəcəli kapitalı (1 – 2)
4
II dərəcəli kapital
5
Məcmu kapital (3+4)
6
Məcmu kapitaldan tutulmalar:
7
Tutulmalardan sonra məcmu kapital (5-6)
8
Risk dərəcəsi üzrə ölçülmuş  yekun aktivlər
faizlə
9
I dərəcəli kapitalın adekvatlıq əmsalı (3:8) x 100 
10
Məcmu kapitalın adekvatlıq əmsalı (7:8) x 100 
Bank və onun fəaliyyəti barədə ümumi məlumat
2.1.           hesabat dövrü üzrə maliyyə göstəriciləri;
2.2.           banka aidiyyəti olan şəxslərlə aparılmış əməliyyatlara dair ümumi məlumatlar (həcmi, sayı və s.);
2.3.           cəlb edilmiş maliyyə vəsaitləri;
2.4.           idarəetmə orqanları və vəzifəli şəxslər (xarici bankın yerli filialları üzrə filialın rəhbər işçiləri (filialın rəhbəri və onun müavini, habelə bir və ya bir neçə struktur bölməsinə nəzarəti həyata keçirən (kuratorluq edən) əməkdaşı), onların əsas və əlavə iş yerləri, telefon nömrəsi, elektron poçt ünvanı, onların təhsili və ixtisası barədə məlumat;
2.5.           təşkilati strukturu;
2.6.           inkişaf siyasəti (bankın strateji baxışı və missiya bəyanatı, bankın strateji hədəfləri);
2.7.           səhmdar kapitalının gəlirliyi və dividend siyasəti;
2.8.           investisiyaların həcmi və mənbəyi;
2.9.           cəmiyyətin qiymətli kağızlarının dövriyyəsi və gəlirliyi (o cümlədən, investisiya qiymətli kağızlarının növü, forması, dövlət qeydiyyatı nömrəsi, nominal dəyəri, mülkiyyətçilərinin hüquqları, ödəniş müddəti);
2.10.        ictimai layihələr;
2.11.        olduğu halda banka verilmiş reytinqlər barədə məlumat (reytinq agentliyinin adı, reytinqin verildiyi tarix, bankın cari və əvvəlki reytinqi);
2.12.        bankda fəaliyyət göstərən daxili komitələr, onların əsas vəzifələri və tərkibi haqqında məlumat;
2.13.        bankın rəhbərliyində və təşkilati strukturunda baş verən əhəmiyyətli dəyişikliklər haqqında məlumat;
2.14.        mükafatlandırma siyasətinin əsas prinsipləri;
2.15.        bankın son maliyyə ili üzrə auditini həyata keçirən kənar auditor haqqında məlumat;
2.16.        bank filialları/şöbələri və nümayəndəlikləri haqqında məlumat (adı, ünvanı, fəaliyyət növləri, açıldığı tarix və əlaqə rekvizitləri);
2.17.        bankın törəmə təsərrüfat cəmiyyətləri barədə məlumat (adı, fəaliyyət istiqamətləri);
2.18.        bankın kapitalında müvafiq iştirak payına malik olan səhmdarlar və onların iştirak payları barədə qiymətli kağızlar bazarı haqqında qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq əldə edilən məlumat.
Qeyd: 2.6-cı, 2.7-ci, 2.9-cu, 2.12-ci, 2.16-cı və 2.17-ci bəndlərdə nəzərdə tutulan tələblər xarici bankların yerli filiallarına şamil edilmir.
Bank kapitalının strukturu və adekvatlığı barədə məlumat
3.1.      məcmu kapitalın məbləği;
3.2.      bankın I və II dərəcəli kapitalının məbləği və onun komponentləri;
3.3.      bankın məcmu kapitalından tutulmalar;
3.4.      hər bir risk dərəcəsi üzrə ölçülmüş aktivlərin həcmi;
3.5.      məcmu və I dərəcəli kapitalın adekvatlığı, habelə leverec əmsalları üzrə Mərkəzi Bankın normativ xarakterli aktlarında müəyyən edilmiş tələblərlə müqayisədə bankın faktiki göstəriciləri.
Bank risklərinin idarə edilməsi barədə məlumat
4.1. Kredit riski üzrə
 
4.1.1 Kredit portfelinin sektorlar və gecikmə günləri üzrə bölgüsü
 
min manatla
Kredit portfelinin sektorlar üzrə bölgüsü
Cəmi
Əsas məbləğ üzrə borc
Cari
Vaxtı keçmiş günlər
1-30 gün
31-60 gün
61-90 gün
91-120 gün
121-150 gün
151-180 gün
181-210 gün
211-240 gün
241-270 gün
271-300 gün
301-330 gün
331-365 (366) gün
1 il və  artıq
Kredit portfeli, o cümlədən
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  -Biznes
  -İstehlak
  -Daşınmaz əmlak
  -Digər kreditlər
4.1.2 Kreditlərin təminat üzrə bölgüsü
min manatla
Kredit portfelinin sektorlar üzrə bölgüsü
Cəmi
Təminatsız
Nağd vəsaitlə təmin olunan
Qızıl təminatlı
Daşınmaz əmlakla təmin olunan
Daşınar əmlakla təmin olunan
Qarantiyalar ilə təmin olunan
Kredit törəmə alətləri ilə təmin olunan
Kredit portfeli, o cümlədən
 
 
 
 
 
 
 
 
  -Biznes
 
 
 
 
 
 
 
 
  -İstehlak
 
 
 
 
 
 
 
 
  -Daşınmaz əmlak
  -Digər kreditlər
 
4.1.3. vaxtı keçmiş kreditlərin məbləği və kredit portfelində xüsusi çəkisi;
4.1.4. qeyri-standart kreditlərin cəmi və bu kreditlərin hər bir alt-kateqoriyası üzrə məbləği və kredit portfelində xüsusi çəkisi;
4.1.5. kreditlər üzrə yaradılmış adi və məqsədli ehtiyatların məbləği və kredit portfelinə nisbəti;
4.1.6. kreditlərin, o cümlədən vaxtı keçmiş kreditlərin regionlar üzrə coğrafi bölgüsü;
4.1.7. kreditlərin, o cümlədən vaxtı keçmiş kreditlərin iqtisadi sektorlar üzrə bölgüsü;
4.1.8. iri kredit borclarının məbləği və məcmu kapitala nisbəti.
 
4.2. Likvidlik riski
min manatla
 
Ödəniş müddətinin bitməsinə qalan günlər
Ani
1 – 7 gün
8-30 gün
3-6 ay
6 ay- 9 ay
9 ay-1 il
1-2 il
2-5 il
5 ildən çox
Ümumi
1.
Aktivlər
1.1
Nağd pul və ekvivalentləri
1.2
Qiymətli kağızlar
1.3
Müştərilərə verilmiş kreditlər (xalis)
1.4
Kredit təşkilatlarına və digər maliyyə institutlarına verilmiş kreditlər (xalis)
1.5
Qısamüddətli maliyyə alətləri
1.6
Törəmə maliyyə alətləri
1.7
Bankın depozitləri
1.8
Digər maliyyə aktivlər
2
Öhdəliklər
2.1
Mərkəzi Bank və dövlət təşkilatlarının banka qarşı tələbləri
2.2
Kredit təşkilatları və digər maliyyə institutlarından cəlb edilmiş vəsaitlər
2.3
Müştərilərin depozitləri:
2.3.1
tələbli depozitlər
2.3.2
müddətli depozitlər
2.4
Subordinasiya öhdəlikləri
2.5
Borc qiymətli kağızları
2.6
Digər maliyyə öhdəliklər
3
Likvidlik "qəpi"
4.3. Bazar riski
4.3.1. Valyuta riski
                                                           min manatla
Maliyyə aktivləri və öhdəlikləri
Cəmi
AZN
ABŞ Dolları
Avro
Digər
1
Aktivlər
1.1
Nağd və nağd pul ekvivalentləri
1.2
Qiymətli kağızlar
1.3
Müştərilərə verilmiş kreditlər
1.4
Kredit təşkilatlarına və digər maliyyə institutlarına verilmiş kreditlər
1.5
Törəmə maliyyə alətləri
1.6
Qısa müddətli maliyyə alətləri
1.7
Əsas vəsaitlər
1.8
Digər aktivlər
2
Öhdəliklər
2.1
Mərkəzi Bank və dövlət təşkilatlarının banka qarşı tələbləri
2.2
Kredit təşkilatları və digər maliyyə institutlarından cəlb edilmiş vəsaitlər
2.3
Müştərilərin depozitləri
2.3.1
a) tələbli depozitlər
2.3.2
b) müddətli depozitlər
2.4
Subordinasiya öhdəlikləri
2.5
Borc qiymətli kağızları
2.6
Digər öhdəliklər
faizlə
3
Açıq valyuta mövqeyi əmsalı
 
 
 
 
3.1
Sərbəst dönərli valyutalar üzrə məcmu AVM
3.2
Qapalı valyuta üzrə məcmu AVM
3.3
Qiymətli metallar üzrə AVM
3.4
Məcmu AVM
Yuxarıdakı cədvələ əlavə olaraq, valyuta riski ilə əlaqədar bank tərəfindən aşağıdakı məlumatlar da açıqlanmalıdır:
1.1.      xarici valyuta ilə bağlı riskin qarşısının alınması məqsədi ilə istifadə edilən alətlərin (hecinq alətləri) siyahısı, habelə bu alətlərin qısa izahı;
1.2.      hər bir valyuta (milli və xarici) üzrə aktivlərin və öhdəliklərin ödəniş müddətlərinin bölgüsü barədə məlumat.
4.3.2. Faiz riski
 
 
 
min manatla
1
Faiz dərəcəsinə görə cəmi aktivlər
 
1.1
0-3 ay
1.2
3-6 ay
1.3
6-12 ay
1.4
12-24 ay
1.5
24-36 ay
1.6
36 aydan yuxarı
2
Faiz dərəcəsinə həssas cəmi öhdəliklər
2.1
0-3 ay
2.2
3-6 ay
2.3
6-12 ay
2.4
12-24 ay
2.5
24-36 ay
2.6
36 aydan yuxarı
3
"Qəp"
3.1
0-3 ay
3.2
3-6 ay
3.3
6-12 ay
3.4
12-24 ay
3.5
24-36 ay
3.6
36 aydan yuxarı
Yuxarıdakı cədvələ əlavə olaraq, faiz riski ilə əlaqədar bank tərəfindən aşağıdakı məlumatlar da açıqlanmalıdır:
1.1.      faiz riskinə həssaslıq üzrə təsnifat;
1.2.      sabit və dəyişkən faizi olan aktiv və öhdəliklərin təsnifatı.
 
4.4. Risklərin idarə edilməsi barədə digər məlumatlar
4.1.      risklərin idarə edilməsi üzrə bankın siyasəti;
4.2.      balansdankənar öhdəliklərin cəmi və növləri üzrə məbləği.