Philip Kotler: Tənəzzül zamanı marketinq

Tənəzzül baş verəndə şirkətlərin çoxu öz xərclərini azaltmağa çalışır,ilk növbədə ixtisara düşənsə, şübhəsiz ki, reklam olur. Ali rəhbərlər (əsasən də maliyyə sahəsindəki mütəxəssilər) onsuz da reklama inanmırlar, ona yalnız müdafiə sığortası kimi dözürlər. Gəlirinə inanmırlar. Onlar marketinqə gözlədikləri gəlirdən müəyyən faiz ayırıblar və buna müvafiq olaraq, gözlənilən gəlir aşağı düşəndə, onların marketinq xərclərini azaltmaq üçün bütün əsasları olur.
Tənəzzülün yaxınlaşmasından qaçmaq mümkün olmayanda , şirkət rəhbərləri müxtəlif funksional şöbələrdən komitə yaratmalı və sonuncu  xərclərin azalmasıyla bağlı təklif verməlidir. Bu komitə şirkətin istifadə etdiyi irəliləyiş alətlərinin və bazar seqmentlərinin (coğrafi və müştəri kateqoriyasına görə ) hamısını diqqətlə tədqiq etməli və əldə etdiyi məlumat əsasında heç bir ağrısız filbansız hansı istiqamətlərdən imtinanın mümkünlüyünü müəyyənləşdirməli və yalnız bundan sonra ixtisarlara yol verməlidir. Hər bir şirkətin zərərlə işləyən ,ya da az gəlir gətirən irəliləyiş mexanizmi və yayılma kanalları ,seqmentləri ,müştəriləri və bölgələri var. Tənəzzül zamanı «köklü təmizlənmə» aparılması zəruridir.
Əsas problem ondadır ki, yaxşı zamanlarda şirkətlər çoxlu «təshkilat piyi» yığırlar. Onlar həddindən ziyadə bahalı mebel alıb, bahalı klublarda üzvlük odəyir, lazımlı-lazımsız məsləhətçilər yığır və hətta təyyarə də əldə edirlər.  Tənəzzül  zamanisa, çoxlu sayda işçilər ixtisar edirlər ki, bu da çox ağrı olur.
Öz əməkdaşlarına ucuz (ekonom) yol ve qalma xərclərini təklif etməlidirlər. Bundan başqa tədarukculərlə olan müqavilələrinə yenidən baxmalı ,uzun müddətli bahalı layihələrini arxa plana keçirməli, kapital qoyulushu proqramlarının reallaşdırılmasını təxirə salmali, borcluları tələsdirməli, kreditorlardan mohləti uzatmağı xahiş etmək olar. Bu daha məqsədəuyğun bir tənəzzül strategiyası olardı.
Tənəzzül zamanı bir çox şirkət məsarifləri azaltmaq barədə qərar çıxarır. Hansı qərarı çıxarmamışdan aslı olmayaraq, iki qaydaya əməl etməlisiniz;  birinci- müştəri üçün etdiyiniz təklifin dəyərini azaltmayın , müştərilər sizdən keyfiyyətli xidmət almağa ümid edirlər, ikinci- xərclərlə bağlı qayğını öz tədarukchuləriniz və dillerlərknizlə razılaşmadan etməyin. Əgər siz partnyorlarımız üçün təklifimizi dəyərini azaldirsinizsa ,onlar sizdən uzaqlaşacaq.
Müəllif: Aliyə Nuriyeva