Sığorta bazarında ödəniş təzyiqi güclənir: Ödənişlər haqlardan 4,4 dəfə sürətlə artıb

2026-cı ilin ilk yarısında Azərbaycanda sığorta şirkətlərinin topladığı sığorta haqları 6,2% artsa da, həyata keçirilən ödənişlər 27,2% yüksəlib. Ödənişlərin haqlara nisbəti 52,9%-dən 63,4%-ə çatıb.
Marja.az Azərbaycan Mərkəzi Bankına istinadən xəbər verir ki, yanvar–iyun aylarında ölkədə fəaliyyət göstərən sığorta şirkətləri 867,4 milyon manat sığorta haqqı toplayıblar. Ötən ilin eyni dövründə sığorta haqları təxminən 816,8 milyon manat təşkil etmişdi. Beləliklə, bazar üzrə yığımlar 50,6 milyon manat və ya 6,2% artıb.
Sığorta ödənişləri isə 2025-ci ilin ilk yarısındakı təxminən 432,2 milyon manatdan 549,7 milyon manata yüksəlib. Ödənişlərin məbləği 117,5 milyon manat və ya 27,2% artıb.
Qeyd edək ki, əvvəlki dövr üzrə ayrıca göstərilməyən məbləğlər AMB-nin açıqladığı artım faizləri əsasında hesablanıb və yuvarlaqlaşdırılıb.
Ödənişlərin artım tempi haqları 4,4 dəfə üstələyib
2026-cı ilin ilk yarısında sığorta haqları 50,6 milyon manat artdığı halda, ödənişlərdə artım 117,5 milyon manat olub. Başqa sözlə, ödənişlərin artım tempi haqların artım tempindən 4,4 dəfə yüksək olub.
Ödənişlərin haqlara sadə nisbəti ötən ilin eyni dövründəki 52,9%-dən 63,4%-ə yüksəlib. Nisbət bir il ərzində 10,5 faiz bəndi artıb.
Sığorta haqları ilə ödənişlər arasındakı sadə fərq isə 384,6 milyon manatdan 317,7 milyon manata düşüb. Fərq 66,9 milyon manat və ya 17,4% azalıb. Bu göstərici sığorta şirkətlərinin mənfəəti deyil: yekun maliyyə nəticəsinə təkrarsığorta, ehtiyatlar, əməliyyat xərcləri və investisiya gəlirləri də təsir göstərir.
Həyat sığortasında ödənişlər 400 milyon manatı keçib
Həyat sığortası üzrə toplanmış haqlar 41,8 milyon manat və ya 8,8% artaraq 516,4 milyon manata çatıb. Bu seqment bütün sığorta bazarı üzrə haqların 59,5%-ni formalaşdırıb.
Həyat sığortası ödənişləri isə 98,9 milyon manat və ya 32,6% artaraq 303,2 milyon manatdan 402,1 milyon manata yüksəlib. Sektor üzrə bütün ödənişlərin 73,2%-i həyat sığortasının payına düşüb.
Nəticədə həyat sığortasında ödənişlərin haqlara nisbəti 63,9%-dən 77,9%-ə qalxıb. Artım 14 faiz bəndi təşkil edib.
2026-cı ilin ilk yarısında könüllü həyat sığortası üzrə 482,6 milyon manat haqq toplanıb və 400,6 milyon manat ödəniş edilib. İcbari həyat sığortasında isə haqlar 33,8 milyon manat, ödənişlər 1,5 milyon manat olub.
Yaşam sığortasında ödənişlər haqlardan daha sürətli artıb
Həyatın yaşam sığortası üzrə haqlar 2025-ci ilin ilk yarısındakı 401,4 milyon manatdan 455,7 milyon manata çatıb. Artım 54,3 milyon manat və ya 13,5% olub.
Bu məhsul üzrə ödənişlər isə 99,4 milyon manat və ya 33,3% artaraq 298,1 milyon manatdan 397,5 milyon manata yüksəlib.
Yaşam sığortasında ödənişlərin haqlara nisbəti 74,3%-dən 87,2%-ə çatıb. Beləliklə, nisbət 13 faiz bəndinə yaxın yüksəlib.
Yaşam sığortası həyat sığortası haqlarının 88,2%-ni, ödənişlərinin isə 98,9%-ni təşkil edib. Bu göstəricilər həyat sığortası üzrə ödəniş artımının əsasən yaşam sığortasında cəmləşdiyini göstərir.
Qeyri-həyat sığortasında haqlar cəmi 2,5% artıb
Qeyri-həyat sığortası üzrə yığımlar 8,6 milyon manat və ya 2,5% artaraq 351 milyon manata çatıb. Ödənişlər isə 18,7 milyon manat və ya 14,5% artaraq 147,6 milyon manat olub.
Bu seqmentdə ödənişlərin haqlara nisbəti 37,6%-dən 42,1%-ə yüksəlib. Artım 4,4 faiz bəndi təşkil edib.
Könüllü qeyri-həyat sığortaları üzrə 235,1 milyon manat haqq toplanıb və 69,4 milyon manat ödəniş edilib. İcbari sığortalarda isə haqlar 115,9 milyon manat, ödənişlər 78,2 milyon manat təşkil edib.
Avtomobil sığortasında ödəniş yükü yüksəlib
Avtonəqliyyat sığortası üzrə toplanmış haqlar 10,3 milyon manat və ya 8,6% artaraq 130,1 milyon manata çatıb. Ödənişlər isə 16,6 milyon manat və ya 21,2% artaraq 94,9 milyon manat olub.
Avtonəqliyyat sığortasında ödənişlərin haqlara nisbəti 65,4%-dən 72,9%-ə yüksəlib. Nisbət 7,6 faiz bəndi artıb.
İcbari avtonəqliyyat sığortası üzrə 91,5 milyon manat haqq toplanıb, 75,9 milyon manat ödəniş edilib. Ödənişlərin haqlara nisbəti 83%-ə yaxın olub.
Avtonəqliyyat vasitələrinin könüllü sığortası üzrə ayrıca təqdim olunan göstəriciyə əsasən, haqlar 1,4 milyon manat və ya 4% artaraq 33,5 milyon manatdan 34,9 milyon manata, ödənişlər isə 5 milyon manat və ya 35,4% artaraq 14 milyon manatdan 19 milyon manata çatıb. Bu sahədə ödəniş/haq nisbəti 41,8%-dən 54,4%-ə yüksəlib.
İlk yarımilin göstəriciləri sığorta bazarının yığım baxımından böyüməyə davam etdiyini, lakin ödənişlərin daha yüksək sürətlə artdığını göstərir. Bazar üzrə əlavə toplanan hər 1 manat sığorta haqqına qarşı ödənişlərdə təxminən 2,3 manatlıq artım qeydə alınıb.
Haqlardakı artımın təxminən 83%-i, ödənişlərdəki artımın isə 84%-i həyat sığortasının payına düşüb. Xüsusilə yaşam sığortasında 397,5 milyon manatlıq ödəniş ümumi bazar ödənişlərinin 72,3%-nə bərabər olub.
Qeyri-həyat sığortasında da ödənişlərin artım tempi haqların artımını əhəmiyyətli dərəcədə üstələyib. Avtonəqliyyat sığortası bu seqmentdə ödəniş artımının əsas mənbələrindən biri olub.
Bununla belə, açıqlanan göstəricilər əsasında sığorta şirkətlərinin zərərliliyi və ya mənfəəti barədə yekun nəticə çıxarmaq doğru olmaz. Bunun üçün qazanılmış haqlar, təkrarsığorta əməliyyatları, texniki ehtiyatlar, əməliyyat xərcləri və investisiya gəlirləri də nəzərə alınmalıdır.