İpoteka və Kredit Zəmanət Fondu ₼50 mln. borc cəlb edəcək – səbəb?

Azərbaycan Respublikasının İpoteka və Kredit Zəmanət Fondunun 50 milyon manatlıq istiqraz buraxılışına dair emissiya prospektində əsas parametrlər açıqlanıb.
Banker.az xəbər verir ki, emissiya prospekti və ya informasiya memorandumunda nominal dəyəri hər biri 1 000 manat olan ümumilikdə 50 000 ədəd istiqrazın emissiyası nəzərdə tutulur. İstiqrazlar üzrə illik faiz dərəcəsi 3.25% müəyyən edilib, tədavül müddəti isə 20 ildir.
Fond ipoteka istiqrazlarını əsasən əhalinin yaşayış sahələri ilə təminatını yaxşılaşdırmaq və satmaq öhdəliyi ilə kirayə mexanizminin maliyyələşdirilməsi üçün ayırır. Bu ümumi maliyyə gələrinin mühüm hissəsidir. Lakin 2025-ci ilin təkcə yanvarında Fond ipoteka istiqrazlarından 150 mln. manat vəsait cəlb etmişdi.
Faiz ödənişləri hər 180 gündən bir hesablanacaq və 181-ci təqvim günündə həyata keçiriləcək. Faizlər istiqrazların nominal dəyərinin ödənilməmiş hissəsinə hesablanır. Əsas borcun, yəni nominalın ödənişi də faiz ödənişləri ilə eyni günlərdə aparılacaq və hər 180 gündə bir ümumi buraxılışın nominal dəyərinin 2.5%-i, yəni 1 250 000 manat məbləğində hissə-hissə geri qaytarılacaq.
İstiqrazların yerləşdirilməsi "Bakı Fond Birjası" QSC-nin ticarət sistemində kütləvi təklif üsulu ilə həyata keçiriləcək.
Emissiyadan əldə olunan vəsaitlər əhalinin yaşayış sahələri ilə təminatlılıq səviyyəsinin yaxşılaşdırılmasına yönəldiləcək və xüsusilə "yaşayış sahələrini satmaq öhdəliyi ilə kirayəyə vermə" mexanizminin maliyyələşdirilməsi məqsədilə istifadə olunacaq.
Bu ilin dövlət budcəsindən İKZF-ə subsidya kimi cəmi 100 mln. manat ayrılması nəzərdə tutulub. Bu 2025-ci ildə cəmi 85 milyon manat idi.
Xatırladaq ki, dövlət büdcəsindən İpoteka və Kredit Zəmanəti Fonduna ayrılmış vəsait 2025-ci ilin ilk 11 ayında 85 mln. manat olub ki, bu da bir il əvvəllə müqayisədə 3.1% azalma deməkdir. Fondun yerləşdirdiyi istiqrazların həcmi isə əvvəlki illə eyni olaraq 550 mln. manat səviyyəsində qalıb və bazarda maliyyə dəstəyinin stabil saxlanıldığını göstərir.
Azərbaycanda ipoteka kreditləri üzrə orta faiz dərəcələri 2020-ci ilin noyabrından bəri ən yüksək səviyyəyə çataraq 6.39% olub. Azərbaycan Mərkəzi Bankının məlumatına görə, ipoteka faizləri 2020-ci ilə qədər təxminən 7% səviyyəsində olsa da, 2022-ci ilin yayına qədər azalaraq 6.31%-ə enmişdi. 2022–2023-cü illərdə ipoteka kreditlərinin həcmi artsa da, son dövrdə Mərkəzi Bankın sərt monetar siyasəti, o cümlədən uçot dərəcəsi və məcburi ehtiyat normaları üzrə sərtləşmə faizlərin yenidən yüksəlməsinə səbəb olub.